Svmmarivm
Haec lectio regvlam catenae demonstrat: si in derivabilis est et in , compositio in derivabilis est, eivsqve derivata est prodvctvm . Demonstratio characterismo Carathéodorii vtitvr, qvi per nihil dividit; lectio explicat cvr argvmentvm qvod per dividit non svfficiat et qvo casv tamen procedat. Regvla adhibita, compositiones potentiarvm, radicvm, fvnctionvm rationalivm et trigonometricarvm pavcis lineis derivantvr, qvae regvlis antea traditis longas evolvtiones postvlabant avt extra facvltatem erant. Lectio etiam dominivm compositionis cvrat, qvod formvla derivatae non ostendit, et regvlam in notatione Leibnitiana exhibet, vbi simplificatio fractionvm esse videtvr, qvamqvam non est.
Proposita discendi
- Regvlam catenae characterismo Carathéodorii demonstrare, et explicare cvr demonstratio qvae per dividit deficiat cvm .
- Compositiones dvarvm plvrivmve fvnctionvm notarvm derivare, vnamqvamqve derivatam in pvncto sibi respondenti aestimando.
- Dominivm compositionis ante derivationem determinare, et agnoscere hypotheses regvlae svfficientes esse, non avtem necessarias.
- Regvlam catenae in notatione Leibnitiana scribere et legere.
Derivata compositionis
Regvlis lectionis de regvlis derivandi et formvlis lectionis de derivatis fvnctionvm elementarivm derivari potest , sed tantvm potentiam in polynomivm gradvs evolvendo, avt regvlam prodvcti itervm atqve itervm adhibendo. Neqve adhvc derivari possvnt avt : nvlla regvla dicit qvid faciendvm sit de fvnctione alteri applicata. Ambae expressiones compositiones svnt: est potentia in aestimata, et est sinvs in aestimatvs.
Dvo casvs particvlares iam noti svnt. Problema solvtvm 2 lectionis de fvnctionibvs elementaribvs ostendit in derivatam habere: fvnctio interior linearis est, declivitate , et derivata exterioris in pvncto aestimatvr, non in . Et problema propositvm 4 lectionis de regvlis derivandi per indvctionem obtinvit in derivatam habere. In vtroqve casv derivata prodvctvm est: derivata fvnctionis exterioris, in valore interioris aestimata, dvcta in derivatam interioris. Idea est rationvm mvtationis: si mvtatvr vicibvs celerivs qvam , et mvtatvr vicibvs celerivs qvam , tvm mvtatvr vicibvs celerivs qvam .
Sint fvnctio in definita, derivabilis in pvncto copiae qvod pvnctvm accvmvlationis copiae est, et fvnctio in copia definita qvae valores fvnctionis continet, derivabilis in . Tvm in derivabilis est, et
Dvo incrementa characterismo Carathéodorii factorizantvr et deinde conivngvntvr: incrementvm fvnctionis in aestimatvr, et incrementvm fvnctionis in locvm svbstitvitvr. Figvra ostendit, cvm , et , rectam secantem et rectam tangentem fvnctionis , easdem fvnctionis in et, ad extremvm, easdem fvnctionis , cvivs declivitas in est prodvctvm .
Demonstratio
Per theorema de characterismis derivatae, ex lectione de derivata vt limite, exstant , continva in cvm , et , continva in cvm , ita vt valeat:
Sit elementvm copiae . Nvmervs ad pertinet, et altera aeqvalitas pro eo valet, sive aeqvalis est sive non; deinde per primam factorizationem svbstitvitvr.
Cvm in derivabilis sit, in continva est, per theorema «derivabilis ergo continva»; et in continva est. Per theorema de compositione fvnctionvm continvarvm, ex lectione de limite et continvitate, in continva est, et factor item, per regvlam prodvcti operationvm cvm fvnctionibvs continvis. Cvm pvnctvm accvmvlationis copiae sit, qvae dominivm fvnctionis est, characterismvs Carathéodorii derivatam praebet.
Si in tota derivabilis est et in tota , regvla in omni pvncto accvmvlationis copiae valet, et vt aeqvalitas inter fvnctiones scribitvr: . Derivata fvnctionis exterioris in aestimatvr, non in ; hic error in regvla adhibenda freqventissimvs est. Commodvm demonstrationis in secvndo eivs articvlo positvm est: factorizatio fvnctionis etiam in valet, vbi ambo eivs membra nvlla svnt, ita vt nihil referat vtrvm valorem svvm prope iteret necne.
Argvmentvm oneratvr…