Ad argvmentvm transi
Topos Uranos

Polynomivm Taylorianvm et series potentiarvm: introdvctio

Svmmarivm

Haec lectio septimam et vltimam cvrsvs partem aperit, polynomio Tayloriano et seriebvs potentiarvm dicatam. Iter eivs exponit, qvod dvas lineas conivngit: lineam polynomii Tayloriani, qvod fvnctionem prope pvnctvm approximat cvm errore qvem circvmscribere scimvs, et qvae in Calcvlo I innititvr; et lineam seqventiarvm et seriervm fvnctionvm, cvm convergentia vniformi et seriebvs potentiarvm, qvae in partibvs de seqventiis, de integrali definito et de seriebvs nvmericis innititvr. Dvae lineae coevnt cvm error polynomii ad 00 tendit ordine eivs crescente: tvm fvnctio est svmma seriei svae Taylorianae, et per eam derivatvr, integratvr et constantes compvtantvr. Historiam harvm idearvm retexit, a seriebvs Gregorii et Newtoni, inter annos 1668 et 1676, per opvs Taylori Methodvs incrementorvm, anni 1715, tractatvm Maclavrini, anni 1742, theoriam fvnctionvm Lagrangii, anni 1797, et fvnctionem Cavchy, anni 1823, cvivs derivatae in 00 omnes nvllae svnt, vsqve ad errorem Cavchy de continvitate svmmae seriei, commentarivm Abelii anni 1826 et convergentiam vniformem Weierstrassii; et constantes, a formvla Evleri anni 1748 vsqve ad irrationalitatem nvmeri π\pi, a Lamberto anno 1768 et a Niven anno 1947 demonstratam. Qvaestionem qvae eam percvrrit proponit per fvnctionem in tota recta derivabilem cvivs polynomia Tayloriana in 00 eam in (−1,1)\ioo{-1}{1} tantvm approximant. Finitvr ostendendo locvm partis in cvrsv, qvem clavdit, et vbi effecta eivs in aliis cvrsibvs et in scientia et arte adhibeantvr.

Proposita discendi

  1. Iter partis describere et explicare qvid qvaeqve lectio demonstret et qvo effecto Calcvli I avt partivm svperiorvm vtatvr.
  2. Explicare cvr fieri possit vt fvnctio derivatas omnivm ordinvm habens svmma seriei svae Taylorianae non sit, et cvr convergentia vniformis reqviratvr vt in serie fvnctionvm derivetvr, integretvr et ad limitem transeatvr.
  3. Effecta partis in contextv svo historico collocare, a Gregorio, Newtono et Tayloro vsqve ad Lagrangivm, Cavchy, Abelivm et Weierstrassivm, et ordinem qvo inventa svnt ab ordine qvo demonstrantvr distingvere.
  4. Locvm partis in cvrsv ostendere, vt finem eorvm qvae seqventiae et series nvmericae apervervnt, et vbi polynomivm Taylorianvm et series potentiarvm in aliis cvrsibvs et in vsibvs scientificis et technicis interveniant.

Probatio initialis

Anteqvam pars percvrratvr, expedit pvnctvm vnde proficiscimvr metiri. Haec svi ipsivs exploratio nvllam notam tribvit: eo valet vt sciatvr vbi immorandvm sit. Sex primae qvaestiones sex lectiones argvmenti partis ordine attingvnt, singvlas singvlae, et facvltatem metivntvr (limitem per prodvctvm dvarvm evolvtionvm compvtare, ordinem polynomii Tayloriani per marginem residvi eligere, per svpremvm decernere vbi convergentia vniformis sit, copiam convergentiae seriei potentiarvm cvm extremis eivs invenire, decernere vbi series nota fvnctionem compositam repraesentet, integrale sine primitiva elementari per seriem et marginem criterii Leibnitiani approximare), non envntiatvm qvod memoria teneatvr; eaedem facvltates in fine, in lectione synthesis, aliis datis itervm explorantvr. Qvinqve vltimae explorant qvae haec pars ex Calcvlo I et ex partibvs svperioribvs pro notis habet: derivatas svccessivas, regvlam Hospitalii iteratam, theorema valoris medii Lagrangii, theorema primvm valoris medii integralivm et criteria radicis et qvotientis.

Probatio initialis

Antequam vnitatem incipias, pvnctvm vnde proficisceris metire. Brevis est sui ipsivs probatio: non aestimatvr, et eivs exitvs in solo tvo navigatro servatvr.

  1. Qvaestio 1Qvem valorem habet lim⁡x→0exsin⁡x−x−x2x3\lim_{x \to 0} \frac{e^x \sin x - x - x^2}{x^3}?

  2. Qvaestio 2ln⁡(1,2)\ln(1{,}2) per polynomivm Taylorianvm PnP_n fvnctionis ln⁡(1+x)\ln(1 + x) in pvncto 00 approximatvr, in x=15x = \frac{1}{5} compvtatvm. Qvis est minimvs ordo nn pro qvo margo residvi Lagrangii errorem minorem qvam 10−410^{-4} praestat?

  3. Qvaestio 3Sit fn(x)=nxe−nxf_n(x) = n x e^{-n x} pro x≥0x \geq 0 et qvoqve natvrali nn. Seqventia (fn)(f_n) ad 00 tendit in qvoqve pvncto copiae [0,∞)\ico{0}{\infty}. In qva harvm copiarvm vniformiter ad 00 convergit?

  4. Qvaestio 4In qva copia nvmerorvm realivm xx series ∑n=1∞(x+1)nn 3n\sum_{n=1}^{\infty} \frac{(x + 1)^n}{\sqrt{n} \, 3^n} convergit?

  5. Qvaestio 5Lectio de seriebvs Taylorianis fvnctionvm elementarivm demonstrat valere ln⁡(1+u)=∑n=1∞(−1)n+1nun\ln(1 + u) = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{(-1)^{n + 1}}{n} u^n pro omni uu ex (−1,1]\ioc{-1}{1}. In qva copia nvmerorvm realivm xx valet ln⁡(1+x2)=∑n=1∞(−1)n+1nx2n\ln(1 + x^2) = \sum_{n=1}^{\infty} \frac{(-1)^{n + 1}}{n} x^{2n}?

  6. Qvaestio 6Svbstitvto u=t2u = t^2 in serie cosinvs et integratione termino post terminvm facta, ∫01cos⁡(t2) dt\int_0^1 \cos(t^2) \, \mathrm{d}t vt series alternans scribitvr. Qvot termini hvivs seriei ad minimvm svmmandi svnt vt margo erroris criterii Leibnitiani errorem minorem qvam 10−310^{-3} praestet?

  7. Qvaestio 7Ex vnitatibvs prioribvsSit f(x)=11+2xf(x) = \frac{1}{1 + 2x}, pro x≠−12x \neq -\frac{1}{2}. Qvem valorem habet f(n)(0)f^{(n)}(0) pro qvoqve natvrali nn?

  8. Qvaestio 8Ex vnitatibvs prioribvsSit ff fvnctio bis derivabilis in intervallo aperto qvod 00 continet et ter derivabilis in 00, cvm f(0)=1f(0) = 1, f′(0)=f′′(0)=0f'(0) = f''(0) = 0 et f′′′(0)=12f'''(0) = 12. Qvem valorem habet lim⁡x→0f(x)−1x3\lim_{x \to 0} \frac{f(x) - 1}{x^3}?

  9. Qvaestio 9Ex vnitatibvs prioribvsPro x>0x > 0, qvam inaeqvalitatem praebet theorema valoris medii Lagrangii exponentiali in [0,x]\icc{0}{x} adhibitvm?

  10. Qvaestio 10Ex vnitatibvs prioribvsSit gg fvnctio continva in [0,1]\icc{0}{1}. Qvid praestat theorema primvm valoris medii integralivm de ∫01g(t) t4 dt\int_0^1 g(t) \, t^4 \, \mathrm{d}t?

  11. Qvaestio 11Ex vnitatibvs prioribvsSit an=12na_n = \frac{1}{2^n} si nn par est et an=13na_n = \frac{1}{3^n} si nn impar est. Qvid de serie ∑n=1∞an\sum_{n=1}^{\infty} a_n criteria radicis et qvotientis decernvnt?