Ad argvmentvm transi
Topos Uranos

Svmmarivm

Lectio de derivatis svccessivis et differentiali dvo facta demonstravit qvae haec lectio conivngit: polynomivm valoribvs derivatarvm svarvm in pvncto determinatvr, et recta tangens fvnctionem derivabilem approximat cvm errore qvi prae incremento variabilis neglegibilis est. Polynomivm Taylorianvm ordinis nn fvnctionis ff in pvncto aa, Pn,aP_{n,a}, est polynomivm gradvs non maioris qvam nn qvod in aa easdem derivatas habet ac ff vsqve ad ordinem nn. Formvla Tayloriana cvm residvo Peani demonstrat, hypothesibvs exactis (n−1n - 1 derivatis in intervallo aperto et ea ordinis nn in pvncto), errorem Rn,a(x)=f(x)−Pn,a(x)R_{n,a}(x) = f(x) - P_{n,a}(x) prae (x−a)n(x - a)^n neglegibilem esse, et Pn,aP_{n,a} vnicvm polynomivm gradvs non maioris qvam nn esse qvod hac proprietate praeditvm sit. Ex vnicitate algebra evolvtionvm oritvr: svmmae, prodvcta, compositiones, qvotientes et primitivae evolvtionvm notarvm novas evolvtiones praebent derivatis non compvtatis, et earvm coefficientes derivatas in pvncto praebent. Per eas limites fvnctionvm et seqventiarvm compvtantvr qvos aeqvivalentiae non attingvnt et qvos regvla Hospitalii nonnisi mvltis derivationibvs solvit. Lectio proxima errori marginem dabit.

Proposita discendi

  1. Polynomivm Taylorianvm Pn,aP_{n,a} definire et demonstrare id vnicvm polynomivm gradvs non maioris qvam nn esse cvivs differentia a fvnctione prae (x−a)n(x - a)^n neglegibilis est.
  2. Formvlam Taylorianam cvm residvo Peani hypothesibvs svis exactis demonstrare, et agnoscere eivs conversam falsam esse.
  3. Evolvtiones fvnctionvm elementarivm obtinere et, algebra evolvtionvm adhibita, eas svmmarvm, prodvctorvm, compositionvm, qvotientivm et primitivarvm earvm.
  4. Per evolvtiones limites fvnctionvm et seqventiarvm, ordines infinitesimorvm et derivatas in pvncto compvtare.

Polynomivm Taylorianvm

Corollarivm de derivatis svccessivis polynomii, ex lectione de derivatis svccessivis et differentiali, polynomivm ex valoribvs derivatarvm svarvm in 00 restitvit, et ea lectio nvntiavit eandem svmmam, trvncatam et fvnctioni qvae polynomivm non est adhibitam, polynomivm Taylorianvm esse. Theorema qvo differentiale pars principalis incrementi est, ex eadem lectione, dicit, si ff derivabilis in aa est, incrementvm f(x)−f(a)f(x) - f(a) a f′(a) (x−a)f'(a) \, (x - a) differre qvantitate qvae prae x−ax - a neglegibilis est: recta tangens est polynomivm gradvs non maioris qvam 11 cvivs error, cvm x−ax - a comparatvs, ad 00 tendit. Haec lectio rectam polynomio gradvs non maioris qvam nn mvtat, et error cvm (x−a)n(x - a)^n comparatvr. Adhibentvr comparationes definitionis comparationis fvnctionvm, ex lectione de infinitesimis et infinitis aeqvivalentibvs, cvm meta aa: «prope aa» significat in intervallo perforato centri aa, et qvia (x−a)n≠0(x - a)^n \neq 0 pro x≠ax \neq a, cvm (x−a)n(x - a)^n comparare sensvm habet. Vt in definitione comparationis seqventiarvm, ex lectione de criteriis convergentiae svbtilioribvs, aeqvalitas vt f(x)=g(x)+o⁡((x−a)n)f(x) = g(x) + \operatorname{o}\left((x - a)^n\right) significat f(x)−g(x)=o⁡((x−a)n)f(x) - g(x) = \operatorname{o}\left((x - a)^n\right), et idem cvm O⁡\operatorname{O}; potentia (x−a)0(x - a)^0 valet 11, etiam in x=ax = a. Vt in lectione de derivatis svccessivis, fvnctiones in intervallo aperto definitae habentvr. Primvm, dvo lemmata de translationibvs et polynomiis.

LemmaDerivatae translationis

Sint FF fvnctio in intervallo aperto JJ definita, cc nvmervs realis et II intervallvm apertvm eorvm xx cvm x+cx + c in JJ, et sit G(x)=F(x+c)G(x) = F(x + c) pro xx in II. Si FF kk vicibvs derivabilis est in JJ, tvm GG kk vicibvs derivabilis est in II et G(k)(x)=F(k)(x+c)G^{(k)}(x) = F^{(k)}(x + c). Si FF n−1n - 1 vicibvs derivabilis est in JJ et nn vicibvs derivabilis in pvncto b+cb + c, cvm bb in II, tvm GG nn vicibvs derivabilis est in bb et G(n)(b)=F(n)(b+c)G^{(n)}(b) = F^{(n)}(b + c). Variabilem transferre derivatas non mvtat: fvnctio interior x+cx + c derivatam 11 habet.

Demonstratio

  1. G′(x)=F′(x+c)⋅1=F′(x+c)\dato{tras}{G'(x) = F'(x + c) \cdot 1 = F'(x + c)}

    Sit xx pvnctvm ipsivs II tale vt FF derivabilis sit in x+cx + c. Fvnctio interior x+cx + c derivabilis est in xx, derivata 11, et eivs valores in II in JJ iacent; per theorema regvlae catenae, ex lectione de regvla catenae, GG derivabilis est in xx.

  2. G(j)(x)=F(j)(x+c)→G(j+1)(x)=F(j+1)(x+c)G^{(j)}(x) = F^{(j)}(x + c) \rightarrow \resaltar{G^{(j + 1)}(x) = F^{(j + 1)}(x + c)}

    Si G(j)(x)=F(j)(x+c)G^{(j)}(x) = F^{(j)}(x + c) in II pro aliqvo jj minore qvam ordo derivationis svppositvs, articvlvs svperior, ad F(j)F^{(j)} loco ipsivs FF adhibitvs, derivatam ordinis proxime maioris praebet in qvoqve pvncto xx in qvo F(j)F^{(j)} derivabilis est in x+cx + c: in toto II, vel solvm in bb si j=n−1j = n - 1. Indvctio in jj, a G(0)=GG^{(0)} = G incipiens, ambas assertiones praebet.

LemmaPolynomia in potentiis x minvs a

Sint aa nvmervs realis et QQ polynomivm gradvs non maioris qvam nn. Tvm exstant nvmeri c0,c1,…,cnc_0, c_1, \ldots, c_n, et vna tantvm eorvm electio, tales vt

Q(x)=∑k=0nck(x−a)kQ(x) = \sum_{k=0}^{n} c_k (x - a)^k

pro omni nvmero reali xx, et svnt qvotientes ck=Q(k)(a)k!c_k = \frac{Q^{(k)}(a)}{k!}, pro 0≤k≤n0 \leq k \leq n. Scribendo x=(x−a)+ax = (x - a) + a, qvaeqve potentia ipsivs xx in potentias ipsivs x−ax - a evolvitvr; derivatae in aa deinde vt in 00 compvtantvr, variabili translata.

Demonstratio

  1. xj=((x−a)+a)j=∑i=0j(ji)aj−i(x−a)ix^j = \left((x - a) + a\right)^j = \resaltar{\sum_{i=0}^{j} \binom{j}{i} a^{j - i} (x - a)^i}

    Sit Q(x)=b0+b1x+⋯+bnxnQ(x) = b_0 + b_1 x + \cdots + b_n x^n. Per binomivm Newtonianvm, ex lectione de combinatoria et binomio Newtoniano, cvm x−ax - a et aa vt addendis, qvaeqve potentia xjx^j est svmma mvltiplicivm potentiarvm (x−a)i(x - a)^i cvm i≤ji \leq j; colligendo, per linearitatem theorematis de proprietatibvs svmmationis, ex lectione de svmmationibvs, progressionibvs et indvctione, terminos cvivsqve potentiae ipsivs x−ax - a, obtinentvr ckc_k.

  2. S(k)(0)=k! ck,0≤k≤n\dato{coef}{S^{(k)}(0) = k! \, c_k, \qquad 0 \leq k \leq n}

    Sit S(t)=∑k=0ncktkS(t) = \sum_{k=0}^{n} c_k t^k, ita vt Q(x)=S(x−a)Q(x) = S(x - a) pro omni reali xx. Per corollarivm de derivatis svccessivis polynomii, ex lectione de derivatis svccessivis et differentiali, SS infinite derivabile est et eivs derivatae in 00 eivs coefficientes praebent.

  3. Q(k)(a)=S(k)(0)=k! ck→ck=Q(k)(a)k!Q^{(k)}(a) = S^{(k)}(0) = k! \, c_k \rightarrow \resaltar{c_k = \frac{Q^{(k)}(a)}{k!}}

    Per lemma de derivatis translationis, cvm SS loco ipsivs FF et c=−ac = -a, derivata ordinis kk ipsivs QQ in aa est ea ipsivs SS in 00. Ergo qvaelibet scriptvra ipsivs QQ in potentiis ipsivs x−ax - a coefficientes envntiati habet: vnici svnt.

DefinitioPolynomivm Taylorianvm et residvvm

Sint ff fvnctio in intervallo aperto II definita, n≥0n \geq 0 nvmervs integer et aa pvnctvm ipsivs II in qvo ff nn vicibvs derivabilis est. Polynomivm Taylorianvm ordinis nn fvnctionis ff in pvncto aa est

Pn,a(x)=∑k=0nf(k)(a)k!(x−a)k=f(a)+f′(a) (x−a)+f′′(a)2(x−a)2+⋯+f(n)(a)n!(x−a)nP_{n,a}(x) = \sum_{k=0}^{n} \frac{f^{(k)}(a)}{k!} (x - a)^k = f(a) + f'(a) \, (x - a) + \frac{f''(a)}{2} (x - a)^2 + \cdots + \frac{f^{(n)}(a)}{n!} (x - a)^n

et residvvm Taylorianvm ordinis nn est differentia Rn,a(x)=f(x)−Pn,a(x)R_{n,a}(x) = f(x) - P_{n,a}(x), pro xx in II. Si a=0a = 0 nec de pvncto dvbivm est, scribitvr Pn(x)P_n(x) et Rn(x)R_n(x).

Polynomivm Taylorianvm gradvm non maiorem qvam nn habet, et minorem si f(n)(a)=0f^{(n)}(a) = 0; ideo dicitvr «ordinis nn». Id ordinis 00 est constans P0,a(x)=f(a)P_{0,a}(x) = f(a), et id ordinis 11, P1,a(x)=f(a)+f′(a) (x−a)P_{1,a}(x) = f(a) + f'(a) \, (x - a), est recta tangens. Per lemma de polynomiis in potentiis ipsivs xx minvs aa, ad Pn,aP_{n,a} adhibitvm, cvivs coefficientes svnt f(k)(a)k!\frac{f^{(k)}(a)}{k!}, derivatae ipsivs Pn,aP_{n,a} in aa cvm iis ipsivs ff vsqve ad ordinem nn congrvvnt, et si ff polynomivm gradvs non maioris qvam nn est, tvm Pn,a=fP_{n,a} = f, pro omni aa. Residvvm RnR_n fvnctionis non est confvndendvm cvm residvo Rn=S−SnR_n = S - S_n seriei, ex lectione de seriebvs nvmericis earvmqve convergentia, qvo haec lectio non vtitvr. Exempli gratia, per theorema de derivatis ordinis nn potentiarvm et exponentialis, omnes derivatae ipsivs exe^x valent 11 in 00, et Pn(x)=∑k=0nxkk!P_n(x) = \sum_{k=0}^{n} \frac{x^k}{k!}. Derivatae svccessivae cosinvs svnt sinvs mvtato signo, cosinvs mvtato signo, sinvs et cosinvs, et qvaternae redevnt, per propositionem de derivatis ordinis nn sinvs et cosinvs; in 00 valent 00, −1-1, 00 et 11, et ideo P2(x)=P3(x)=1−x22P_2(x) = P_3(x) = 1 - \frac{x^2}{2}: haec est parabola lectionis de theoremate compressionis, qvae nvntiavit theorema Taylorianvm definitvrvm esse qvantvm cosinvs ei similis sit. Qvaestio est qvam prope ff iaceat Pn,aP_{n,a}, et vt ei satisfiat, definitione opvs est.

DefinitioContactvs ordinis n et evolvtio

Sint ff et gg fvnctiones prope aa definitae, et n≥0n \geq 0 nvmervs integer. Fvnctiones ff et gg contactvm ordinis nn habent in aa si f(x)−g(x)=o⁡((x−a)n)f(x) - g(x) = \operatorname{o}\left((x - a)^n\right) cvm xx ad aa tendit. Evolvtio ordinis nn fvnctionis ff in pvncto aa est aeqvalitas

f(x)=Q(x)+o⁡((x−a)n)f(x) = Q(x) + \operatorname{o}\left((x - a)^n\right)

vbi QQ est polynomivm gradvs non maioris qvam nn qvod contactvm ordinis nn cvm ff in aa habet; QQ est pars polynomialis evolvtionis.

Evolvtio ordinis nn eas ordinis minoris praebet: si m<nm < n et pars polynomialis in potentiis ipsivs x−ax - a scribitvr, vt lemma de polynomiis in potentiis ipsivs xx minvs aa permittit, qvisqve terminvs ck(x−a)kc_k (x - a)^k cvm m<k≤nm < k \leq n est o⁡((x−a)m)\operatorname{o}\left((x - a)^m\right), qvia eivs qvotiens per (x−a)m(x - a)^m est ck(x−a)k−mc_k (x - a)^{k - m}, qvi ad 00 tendit; et o⁡((x−a)n)\operatorname{o}\left((x - a)^n\right) est o⁡((x−a)m)\operatorname{o}\left((x - a)^m\right), qvia eivs qvotiens per (x−a)m(x - a)^m est eivs qvotiens per (x−a)n(x - a)^n per (x−a)n−m(x - a)^{n - m} mvltiplicatvs. Per propositionem de proprietatibvs comparationis, ex lectione de infinitesimis et infinitis aeqvivalentibvs, per indvctionem in nvmervm addendorvm adhibitam, satis est hos terminos a parte polynomiali avferre.

LemmaVnicitas evolvtionis

Si QQ polynomivm gradvs non maioris qvam nn est et Q(x)=o⁡((x−a)n)Q(x) = \operatorname{o}\left((x - a)^n\right) cvm xx ad aa tendit, omnes coefficientes ipsivs QQ nvlli svnt. Itaqve fvnctio svmmvm vnam evolvtionem ordinis nn in aa habet. Si aliqvis coefficiens in potentiis ipsivs x−ax - a non nvllvs esset, primvs eorvm qvotienti per potentiam ipsivs x−ax - a limitem a 00 diversvm daret.

Demonstratio

  1. Q(x)(x−a)j=cj+∑k=j+1nck(x−a)k−j→cj\frac{Q(x)}{(x - a)^j} = c_j + \sum_{k=j + 1}^{n} c_k (x - a)^{k - j} \to \dato{cj}{c_j}

    Per lemma de polynomiis in potentiis ipsivs xx minvs aa, Q(x)=∑k=0nck(x−a)kQ(x) = \sum_{k=0}^{n} c_k (x - a)^k. Ponamvs aliqvem ckc_k non nvllvm esse, et sit jj minimvs nvmerorvm kk inter 00 et nn cvm ck≠0c_k \neq 0, qvi exstat qvia finiti svnt. Pro x≠ax \neq a, qvotiens per (x−a)j(x - a)^j polynomivm est, et per corollarivm de limite polynomii et fvnctionis rationalis, ex lectione de algebra limitvm, ad svvm valorem in aa tendit.

  2. Q(x)(x−a)j=Q(x)(x−a)n (x−a)n−j→0→cj=0\frac{Q(x)}{(x - a)^j} = \frac{Q(x)}{(x - a)^n} \, (x - a)^{n - j} \to 0 \rightarrow \resaltar{c_j = 0}

    Cetervm idem qvotiens est qvotiens per (x−a)n(x - a)^n, qvi per hypothesim ad 00 tendit, per (x−a)n−j(x - a)^{n - j} mvltiplicatvs, qvod ad 00 tendit si j<nj < n et valet 11 si j=nj = n; per theorema de limite prodvcti, ad 00 tendit. Per theorema de vnicitate limitis, ex lectione de limite fvnctionvm vnivs variabilis realis, cj=0c_j = 0, contra electionem ipsivs jj. Ergo omnes ckc_k nvlli svnt.

  3. Q1(x)−Q2(x)=(f(x)−Q2(x))−(f(x)−Q1(x))=o⁡((x−a)n)→Q1=Q2Q_1(x) - Q_2(x) = \left(f(x) - Q_2(x)\right) - \left(f(x) - Q_1(x)\right) = \operatorname{o}\left((x - a)^n\right) \rightarrow \resaltar{Q_1 = Q_2}

    Si f(x)=Q1(x)+o⁡((x−a)n)f(x) = Q_1(x) + \operatorname{o}\left((x - a)^n\right) et f(x)=Q2(x)+o⁡((x−a)n)f(x) = Q_2(x) + \operatorname{o}\left((x - a)^n\right), differentia Q1−Q2Q_1 - Q_2 polynomivm gradvs non maioris qvam nn est, et per propositionem de proprietatibvs comparationis prae (x−a)n(x - a)^n neglegibilis est. Ex iis qvae svpra dicta svnt, polynomivm nvllvm est.