Svmmarivm
Haec lectio partem de limitibvs arte compvtandi clavdit qvae fere omnia svperiora conivngit: comparatione fvnctionvm qvae ad nihilvm vel ad infinitvm tendvnt. Definivntvr parvvm, magnvm, idem ordo et aeqvivalentia, et demonstratvr in prodvcto vel qvotiente qvemqve factorem alio aeqvivalenti svbstitvi posse limite non mvtato. Limites trigonometrici, exponentialis, logarithmi et potentiarvm, et polynomiorvm, in lectionibvs svperioribvs demonstrati, in tabvlam aeqvivalentivm colligvntvr, qva limites vno obtvtv compvtari possvnt qvi antea plvres transformationes postvlabant. Lectio etiam ostendit errorem hvivs artis freqventissimvm, svbstitvtionem intra svmmam, qvando svmma tamen svbstitvi possit, et qvomodo potentiae prope nihilvm et procvl ab origine comparentvr.
Proposita discendi
- parvvm, magnvm, evndem ordinem et aeqvivalentiam fvnctionvm in pvncto, ex vno latere vel ad infinitvm definire, et earvm proprietates demonstrare.
- Theorema svbstitvtionis aeqvivalentivm in prodvctis et qvotientibvs demonstrare, et agnoscere cvr in svmmis non valeat.
- Tabvlam aeqvivalentivm in nihilo demonstrare eaqve cvm compositione vti ad limites compvtandos et ad ordinem et partem principalem infinitesimi determinandos.
- Infinita et infinitesima potentiarvm comparare, et aeqvivalentiam ab exsistentia asymptoti distingvere.
Fvnctiones comparare
Lectiones de theoremate compressionis et de limitibvs infinitis ostendervnt formas et exitvm certvm non habere: limes qvotientis dvarvm fvnctionvm qvae ad nihilvm tendvnt pendet ex celeritate qva eo tendvnt. Consilivm hvivs lectionis est eam celeritatem metiri, qvamqve fvnctionem cvm alia simpliciore comparando. Vt in lectione de limitibvs infinitis, metam variabilis significat (, , , avt ), et «prope » significat in intervallo perforato, ex vno latere avt in semirecta. Si fvnctio solvm in copia definita est, cvivs pvnctvm accvmvlationis est, «prope » significat in pvnctis ipsivs intervalli perforati centri , et limites svnt ii lectionis de limite fvnctionvm vnivs variabilis realis, in svmpti; definitiones qvae seqvvntvr eodem modo in hoc casv adhibentvr.
Sint et fvnctiones prope definitae, cvm prope .
- neglegibilis est prae in , et scribitvr , qvod legitvr « est o parvvm ipsivs », si .
- per circvmscripta est in , et scribitvr , qvod legitvr « est O magnvm ipsivs », si exsistit tale vt prope ; id est, si qvotiens prope circvmscriptvs est.
- et eivsdem ordinis svnt in si ad nvmervm a nihilo diversvm tendit.
- et aeqvivalentes svnt in , et scribitvr , si .
Fvnctio qvae ad in tendit infinitesimvm in appellatvr, et qvae ad vel ad tendit, infinitvm. Infinitesimvm in ordinem habet si eivsdem ordinis est ac (in , si solvm pro definita est), et tvm, si ad tendit, fvnctio eivs pars principalis est: .
Vocabvlvm «infinitesimvm» non nvmervm minimvm significat, sed fvnctionem qvae ad nihilvm tendit; scriptvra non fvnctionem certam significat, sed qvamlibet earvm qvae prae neglegibiles svnt. Exempli gratia, in , qvia ad tendit; contra, in , qvia ad tendit. Idem par fvnctionvm pro meta contrario modo comparatvr. Idem ordo et aeqvivalentia re vera vna comparatio svnt: si et eivsdem ordinis svnt qvotiente ad tendente, tvm .
In eadem meta :
- aeqvivalentia reflexiva, symmetrica et transitiva est: ; si , tvm ; et si et , tvm ;
- si et solvm si ; praesertim, si , tvm ;
- si et , tvm et pro omni reali .
Qvaeqve affirmatio est regvla ex algebra limitvm ad qvotientem adhibita.
Demonstratio
Qvotiens ipsivs per se ipsam valet. Si ad tendit, eivs inversvm ad tendit, per regvlam inversi. Si et ad tendvnt, etiam eorvm prodvctvm, per regvlam prodvcti.
Qvotiens ipsivs per est , qvi ad tendit si et solvm si ad tendit. Cvm , differentia est .
Si et ad tendvnt, etiam eorvm svmma et prodvctvm vtrivsqve per constantem, per regvlam combinationis linearis.
magnvm non postvlat vt qvotiens limitem habeat, sed solvm vt non sine modo crescat. Exempli gratia, in , qvamvis ibi limitem non habeat, et in , qvia . Ad limites compvtandos svfficit parvvm; magnvm ad errores approximationis metiendos serviet, vt evm polynomii Tayloriani, qvi in Calcvlo II tractabitvr. Eivs regvlae hae svnt.
In eadem meta :
- si limitem finitvm in habet, tvm ; praesertim, si vel si ;
- si et , tvm et pro omni reali ;
- si et , tvm ;
- si et , tvm .
Qvaeqve regvla inaeqvalitas inter valores absolvtos est; vltima marginem cvm qvotiente ad nihilvm tendente conivngit.
Demonstratio
Si ad tendit, provocatio responsionem habet: prope qvotiens a minvs qvam distat, et per inaeqvalitatem triangvlarem eivs valor absolvtvs non excedit.
Margines ipsivs et ipsivs simvl valent prope , in intersectione dvarvm viciniarvm. Inaeqvalitas triangvlaris svmmam circvmscribit; mvltiplvm marginem habet.
Margines dvorvm factorvm mvltiplicantvr.
Qvotiens prodvcti per est prodvctvm qvotientis per circvmscripti et alterivs qvi ad tendit; per theorema compressionis ad tendit.
Argvmentvm oneratvr…