Svmmarivm
Haec lectio svmmam seriei definit eodem transitv ad limitem qvem pars svperior integralibvs adhibvit: series termini generalis est seqventia svmmarvm partialivm , et convergit si ea seqventia convergit, cvm limite svo pro svmma. Qvidqvid pars de seqventiis demonstravit, tvm ad series valet. Series geometrica et telescopicae inter pavcas svnt qvarvm svmmae partiales expressionem clavsam habent, et exacte svmmantvr. Pro ceteris lectio demonstrat terminvm generalem seriei convergentis ad tendere, et eam condicionem non svfficere: series harmonica, terminorvm , divergit. Criterivm Cavchyanvm, ad svmmas partiales adhibitvm, de convergentia decernit svmma ignota. Lectio praeterea demonstrat series convergentes lineariter combinari, mvtationem nvmeri finiti terminorvm indolem seriei non mvtare, et terminos ordine servato congregare svmmam seriei convergentis conservare, dvm fascicvlos disgregare hypotheses postvlat qvas lectio definit.
Proposita discendi
- Convergentiam et svmmam seriei per svmmas partiales definire, et series geometricas et telescopicas svmmare.
- Demonstrare terminvm generalem seriei convergentis ad tendere, seriem harmonicam divergere, et criterivm Cavchyanvm pro seriebvs.
- Linearitatem seriervm demonstrare, et indolem earvm a nvmero finito terminorvm non pendere, et residvvm seriei aestimare.
- Decernere qvando terminos seriei congregare et disgregare convergentiam et svmmam eivs conservet.
Series et svmmae partiales
Lectio de integralibvs impropriis et criteriis convergentiae definivit vt limitem cvm . Series idem cvm svmma facit: seqventiae seqventia svmmarvm primorvm eivs terminorvm adivngitvr, et svmma seriei est limes earvm svmmarvm, si exstat. Terminvs locvm integrandi tenet, svmma partialis locvm integralis in intervallo circvmscripto, et svmma seriei locvm integralis improprii.
Sit seqventia nvmerorvm realivm. Series termini generalis , qvae scribitvr , est seqventia svmmarvm partialivm eivs:
Series convergit si convergit; limes eivs svmma seriei appellatvr, et scribitvr . Series divergit si divergit: ad infinitvm divergit, et scribitvr , si ; eodem modo ad divergit si ; et oscillat si oscillat. Per definitionem limitis seqventiae:
Definitio limitis seqventiae et definitio seqventiarvm qvae ad infinitvm tendvnt eae svnt lectionis de seqventiis et earvm limite; per vnicitatem limitis, ex theoremate qvo theoremata de limitibvs in seqventiis valent, eivsdem lectionis, series convergens vnam tantvm svmmam habet. Nvmervs natvralis a et a serie pendet, non a . Vt in integralibvs, signvm simvl seriem et, si convergit, svmmam eivs designat. Series ab alio nvmero integro incipere potest: series est, ex definitione, series , et svmmae partiales eivs scribvntvr pro . Omnis seqventia est seqventia svmmarvm partialivm alicvivs seriei, eivs cvivs termini svnt et pro : series investigare est seqventias investigare, sed per differentias svas datas, et vix vmqvam expressio clavsa ipsivs nota est. Dvae familiae qvae infra tractantvr exceptiones svnt.
Sint et nvmeri reales, cvm . Series convergit si et solvm si , et tvm:
Si , ad divergit cvm et ad cvm ; si , oscillat. Svmmae partiales expressionem clavsam habent, et theorema de seqventia geometrica de earvm limite decernit. Figvra ostendit, cvm , svmmas partiales pro , qvae ad accedvnt; eas pro , qvae ad alternando accedvnt; terminos pro , qvi ad non accedvnt; et svmmas partiales pro , qvae sine margine crescvnt, et pro , qvae inter et alternant.
Demonstratio
Per propositionem de svmma progressionis geometricae, ex lectione de svmmationibvs, progressionibvs et indvctione, cvm primo termino et ratione , svmmae partiales expressionem infra scriptam habent si ; si , omnes termini valent , et .
Si , per theorema de seqventia geometrica, ex lectione de seqventiis et earvm limite, , et algebra limitvm, ex theoremate qvo theoremata de limitibvs in seqventiis valent, limitem svmmarvm partialivm dat.
Sit , et ponamvs . Per lemma de locis transferendis et nvmero finito terminorvm mvtando, eivsdem lectionis, etiam , et per algebram limitvm . At , et distantia ipsivs a saltem est pro omni : cvm provocatione definitio limitis deficit, et series divergit.
Sit ; si , ea qvae infra dicvntvr ad seriem termini adhibentvr, cvivs svmmae partiales svnt . Si , qvisqve terminvs saltem est, et , qvod ad tendit per lemma de proprietate Archimedea, ex lectione de expressione decimali nvmerorvm rationalivm: dato , svfficit ; per propositionem de comparatione et inversis cvm limitibvs infinitis, ex lectione de seqventiis et earvm limite, . Si , tvm et , et expressio primi articvli, cvm , signa svmmarvm partialivm dat: si , cvm margine omnes ab aliqvo loco positivae essent, et eae loci paris non svnt; si , omnes ab aliqvo loco negativae essent, et eae loci imparis non svnt. Series divergit neqve ad neqve ad tendens: oscillat.
Casvs , a scriptvs, vsitatissimvs est: si . Propositio qva expressio 0,999… repraesentat 1, ex lectione de expressione decimali nvmerorvm rationalivm, est svmma seriei geometricae cvm et : . In serie geometrica praeterea residvvm statim compvtatvr: si , differentia inter svmmam et svmmam partialem est , rvrsvs terminvs geometricvs.
Sit seqventia. Series convergit si et solvm si convergit, et tvm:
Praeterea, si , series ad divergit. In qvaqve svmma partiali termini medii se invicem tollvnt, et soli primvs et vltimvs manent.
Demonstratio
Per theorema de svmma telescopica, ex lectione de svmmationibvs, progressionibvs et indvctione, signo per linearitatem mvtato, ex theoremate de proprietatibvs svmmationis, eivsdem lectionis, qvaeqve svmma partialis ad dvos terminos redigitvr.
Si , per lemma de locis transferendis , et per algebram limitvm . Et vicissim, si , tvm , et per idem lemma .
Si , dato nvmero reali , definitio seqventiarvm qvae ad infinitvm tendvnt, cvm margine , nvmervm natvralem dat talem vt pro omni ; cvm , svmma partialis svperat.
Exempli gratia, , et cvm , qvod ad tendit, obtinetvr . Propositio non dicit qvomodo series telescopica agnoscatvr: seqventia invenienda est, per fractiones partiales, per leges logarithmorvm avt rationalizando, vt in problematis.
Argvmentvm oneratvr…