Ad argvmentvm transi
Topos Uranos

Svmmarivm

Lectio svperior de convergentia seriei terminorvm positivorvm decrevit eam cvm alia comparando, cvivs indoles nota est. Haec lectio vt seriem comparationis seriem geometricam eligit, et inde dvo criteria obtinet qvae solam seriem ipsam spectant: criterivm radicis, qvod limitem svperiorem ipsivs ann\sqrt[n]{a_n} investigat, et criterivm qvotientis, qvod limites svperiorem et inferiorem ipsivs an+1an\frac{a_{n + 1}}{a_n} investigat. Ambo envntiantvr limitibvs svperiore et inferiore partis de seqventiis, qvi semper exstant, non limitibvs, qvi fortasse non exstant. Lectio seriem inaeqvalitatvm inter haec qvattvor nvmeros demonstrat, ex qva efficitvr radicem decernere qvotiescvmqve qvotiens decernit, et series ostendit de qvibvs sola radix decernit. Cvm nvmervs qvem criterivm investigat valet 11, is nvmervs non decernit: series ∑n=1∞1n\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n} et ∑n=1∞1n(n+1)\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n(n + 1)} in vtroqve 11 dant et indolem contrariam habent. Cavsa est qvod ambo criteria convergentiam eis solis seriebvs demonstrant qvarvm terminvs celeritate geometrica ad 00 tendit; eadem celeritas margines residvi praebet, qvibvs svmma qvalibet praecisione compvtatvr. Dvo criteria deniqve ad series terminorvm cvivsvis signi extendvntvr, valoribvs absolvtis adhibita.

Proposita discendi

  1. Condiciones de limitibvs svperiore et inferiore in inaeqvalitates vertere qvae ab aliqvo loco valent, et seriem per geometricam circvmscribere.
  2. Criteria radicis et qvotientis in formis cvm limitibvs svperiore et inferiore demonstrare, etiam pro seriebvs terminorvm cvivsvis signi, et agnoscere qvando non decernvnt.
  3. Inaeqvalitatem inter limites qvotientivm et radicvm demonstrare, et dedvcere radicem decernere qvotiescvmqve qvotiens decernit.
  4. Residvvm seriei qvae his criteriis convergit circvmscribere et compvtare qvot termini ad datam praecisionem svfficiant.

Limites svperior et inferior et margines ab aliqvo loco

Lectio de svbseqventiis et limitibvs svperiore et inferiore limitem svperiorem seqventiae (xn)(x_n) svperne circvmscriptae definivit vt limitem svpremorvm cavdarvm eivs, un=sup⁡k≥nxku_n = \sup_{k \geq n} x_k (ibi appellantvr sns_n; hic littera mvtatvr ne cvm svmmis partialibvs SnS_n confvndantvr), qvae per axioma completvdinis exstant et seqventiam decrescentem formant; si unu_n inferne circvmscripta non svnt, limes svperior est −∞-\infty, et si (xn)(x_n) svperne circvmscripta non est, est ∞\infty. Limes inferior eodem modo definitvr infimis tn=inf⁡k≥nxkt_n = \inf_{k \geq n} x_k, qvae seqventiam crescentem formant. Hi nvmeri semper exstant, etiam si seqventia limitem non habet, et ideo criteria hvivs lectionis eis envntiantvr. Seqventiae qvae hic intersvnt, ann\sqrt[n]{a_n} et an+1an\frac{a_{n + 1}}{a_n}, negativae non svnt, sed fortasse non circvmscriptae svnt, et theorema de characterizatione limitis svperioris et inferioris, illivs lectionis, seqventiam circvmscriptam ponit. Lemma infra scriptvm praebet qvod in omnibvs casibvs reqviritvr. Convenitvr −∞<x<∞-\infty < x < \infty pro omni reali xx; ita «lim sup⁡n→∞xn<c\limsup_{n \to \infty} x_n < c» falsvm est si limes svperior est ∞\infty, et vervm si est −∞-\infty.

LemmaMargines ab aliqvo loco

Sint (xn)(x_n) seqventia et cc nvmervs realis. Tvm:

  1. si lim sup⁡n→∞xn<c\limsup_{n \to \infty} x_n < c, exstat nvmervs natvralis NN talis vt xn<cx_n < c pro omni n≥Nn \geq N;
  2. si lim sup⁡n→∞xn>c\limsup_{n \to \infty} x_n > c, pro omni nvmero natvrali NN exstat aliqvod n≥Nn \geq N cvm xn>cx_n > c;
  3. si exstat nvmervs natvralis NN talis vt xn≤cx_n \leq c pro omni n≥Nn \geq N, tvm lim sup⁡n→∞xn≤c\limsup_{n \to \infty} x_n \leq c;
  4. si lim inf⁡n→∞xn>c\liminf_{n \to \infty} x_n > c, exstat nvmervs natvralis NN talis vt xn>cx_n > c pro omni n≥Nn \geq N; et si exstat nvmervs natvralis NN talis vt xn≥cx_n \geq c pro omni n≥Nn \geq N, tvm lim inf⁡n→∞xn≥c\liminf_{n \to \infty} x_n \geq c.

Limes svperior minor qvam cc infra cc omnes terminos ab aliqvo loco relinqvit; maior qvam cc svpra cc infinitos terminos relinqvit.

Demonstratio

  1. n≥N→xn≤un≤uN<cn \geq N \rightarrow x_n \leq u_n \leq u_N < \resaltar{c}

    Sit lim sup⁡n→∞xn<c\limsup_{n \to \infty} x_n < c. Limes svperior non est ∞\infty, et per definitionem seqventia svperne circvmscripta est; svprema unu_n exstant et seqventiam decrescentem formant. Nvmervs cc non est margo inferior ipsorvm unu_n: si inferne circvmscripta non svnt, per definitionem; si svnt, qvia limes eorvm est infimvm eorvm, per theorema de convergentia monotona, ex lectione de seqventiis monotonis et nvmero e, et id infimvm minvs est qvam cc. Est igitvr aliqvod NN cvm uN<cu_N < c, et qvoniam (un)(u_n) decrescens est, margo obtinetvr.

  2. (∀N∈N)(∃n≥N)(xn>c)(\forall N \in \mathbb{N})(\exists n \geq N)\left(\resaltar{x_n > c}\right)

    Sint lim sup⁡n→∞xn>c\limsup_{n \to \infty} x_n > c et NN nvmervs natvralis. Si limes svperior est ∞\infty, seqventia svperne circvmscripta non est, neqve cavda eivs a NN: si nvmervs MM eam cavdam circvmscriberet, maximvs inter MM et terminos ante locvm NN seqventiam circvmscriberet. Si est nvmervs realis LL, tvm LL est infimvm ipsorvm unu_n, per theorema de convergentia monotona, et uN≥L>cu_N \geq L > c; qvoniam uNu_N est minima margo svperior cavdae a NN, nvmervs cc margo svperior eivs non est. Vtroqve casv aliqvis terminvs cavdae svperat cc.

  3. un≤c(n≥N)→lim sup⁡n→∞xn≤cu_n \leq c \quad (n \geq N) \rightarrow \resaltar{\limsup_{n \to \infty} x_n \leq c}

    Ponamvs xn≤cx_n \leq c pro omni n≥Nn \geq N. Seqventia svperne circvmscribitvr maximo inter cc et terminos ante locvm NN, et pro n≥Nn \geq N nvmervs cc est margo svperior cavdae a nn, ita vt un≤cu_n \leq c. Si unu_n inferne circvmscripta non svnt, limes svperior est −∞-\infty, minor qvam cc; si svnt, conservatio inaeqvalitatvm, ex theoremate qvo theoremata de limitibvs in seqventiis valent, ex lectione de seqventiis et earvm limite, marginem praebet.

  4. n≥N→xn≥tn≥tN>c,tn≥c(n≥N)→lim inf⁡n→∞xn≥cn \geq N \rightarrow x_n \geq t_n \geq t_N > \resaltar{c}, \qquad t_n \geq c \quad (n \geq N) \rightarrow \resaltar{\liminf_{n \to \infty} x_n \geq c}

    Pro limite inferiore eodem modo ratiocinamvr infimis tnt_n, qvae seqventiam crescentem formant. Si lim inf⁡n→∞xn>c\liminf_{n \to \infty} x_n > c, limes inferior non est −∞-\infty, seqventia inferne circvmscripta est, et cc non est margo svperior ipsorvm tnt_n: si svperne circvmscripta non svnt, per definitionem, et si svnt, qvia limes eorvm, maior qvam cc, est svpremvm eorvm. Est aliqvod NN cvm tN>ct_N > c, et prima margo obtinetvr. Si xn≥cx_n \geq c pro omni n≥Nn \geq N, seqventia inferne circvmscripta est et tn≥ct_n \geq c pro n≥Nn \geq N; limes inferior est ∞\infty si tnt_n svperne circvmscripta non svnt, et alioqvin conservatio inaeqvalitatvm alteram marginem praebet.

Tertivm capvt cvm inaeqvalitatibvs strictis non valet: si xn<cx_n < c pro omni nn, limes svperior aeqvalis esse potest ipsi cc, vt ille ipsivs xn=1−1nx_n = 1 - \frac{1}{n} cvm c=1c = 1. Ideo criteria hvivs lectionis postvlant vt limes svperior minor sit qvam 11, non vt termini.