Ad argvmentvm transi
Topos Uranos

Svmmarivm

Haec lectio theorema convergentiae monotonae demonstrat: omnis seqventia monotona et circvmscripta convergit, eivsqve limes est svpremvm avt infimvm copiae terminorvm eivs; monotonae non circvmscriptae ad infinitvm avt ad minvs infinitvm tendvnt. Est prima facies axiomatis completvdinis in hac parte: praestat limitem exstare, etsi valor eivs ante non cognoscitvr. Eo adhibito, seqventiae qvibvs Algebra et Geometria I nvmervm ee vt svpremvm definivit, (1+1n)n\left(1 + \frac{1}{n}\right)^n et svmmae ∑k=0n1k!\sum_{k=0}^{n} \frac{1}{k!}, ad ee convergvnt, cvm marginibvs erroris expressis, et limes qvem Calcvlvs I obtinvit fit confirmatio congrvens. Altervm dimidivm recvrsiones an+1=f(an)a_{n + 1} = f(a_n) tractat: si ff continva est et seqventia convergit, limes eivs est pvnctvm fixvm ipsivs ff; si ff crescens est, seqventia monotona est, et theorema decernit vtrvm convergat. Adhibentvr ad radices inclvsas, ad mediam arithmetico-geometricam et ad iterata methodi Newtoni et Raphsoni, cvivs convergentia casvs theorematis evadit.

Proposita discendi

  1. Theorema convergentiae monotonae ex axiomate completvdinis demonstrare, notando vnde pendeat NN, et dedvcere seqventiam monotonam convergere si et solvm si circvmscripta est.
  2. Limites ipsivs (1+1n)n\left(1 + \frac{1}{n}\right)^n, ipsivs (1+1n)n+1\left(1 + \frac{1}{n}\right)^{n + 1} et svmmarvm ∑k=0n1k!\sum_{k=0}^{n} \frac{1}{k!} obtinere ex iis qvae Algebra et Geometria I de nvmero ee demonstravit, cvm marginibvs erroris expressis.
  3. Demonstrare limitem recvrsionis an+1=f(an)a_{n + 1} = f(a_n), vbi ff continva est, esse pvnctvm fixvm ipsivs ff, et recvrsionem monotonam esse si ff crescens est.
  4. Convergentiam recvrsionvm certarvm pro termino initiali investigare, iis inclvsis qvae fvnctionem decrescentem habent et qvae limitem finitvm non habent.

Seqventiae monotonae

Lectio de seqventiis et earvm limite limites obtinvit valore eorvm ante cognito: definitio qvemqve terminvm cvm nvmero LL comparat. Sed mvltae seqventiae definivntvr cvm limes earvm non cognoscatvr, vt approximationes methodi Newtoni et Raphsoni avt svmmae qvibvs Algebra et Geometria I nvmervm ee approximavit. Ad eas opvs est criterio qvod convergentiam praestet limite non nominato. Calcvlvs I axiomate completvdinis iam hoc modo vsvs est: theorema Bolzani, theorema Weierstrassii et convergentia monotona methodi Newtoni et Raphsoni nvmervm obtinvervnt vt svpremvm avt infimvm copiae. Haec lectio illvd instrvmentvm in theorema de seqventiis convertit.

DefinitioSeqventia monotona

Seqventia (an)(a_n) est crescens si an≤an+1a_n \leq a_{n + 1} pro omni nn, et stricte crescens si an<an+1a_n < a_{n + 1} pro omni nn; est decrescens si an≥an+1a_n \geq a_{n + 1} pro omni nn, et stricte decrescens si an>an+1a_n > a_{n + 1} pro omni nn. Est monotona si crescens avt decrescens est.

Si (an)(a_n) crescens est, tvm an≤ama_n \leq a_m qvotiens n≤mn \leq m: per indvctionem in mm, a m=nm = n incipiendo, qvia an≤ama_n \leq a_m et am≤am+1a_m \leq a_{m + 1} dant an≤am+1a_n \leq a_{m + 1}. Eodem modo seqventia decrescens implet an≥ama_n \geq a_m si n≤mn \leq m. Exempli gratia, nn+1\frac{n}{n + 1} stricte crescens est, 1n\frac{1}{n} stricte decrescens est, seqventia constans simvl crescens et decrescens est, et (−1)n(-1)^n monotona non est. Seqventia crescens infra circvmscripta est termino svo primo, et decrescens svpra; qvaeritvr an etiam ex altero latere circvmscripta sit.

TheoremaConvergentia monotona

Si (an)(a_n) crescens et svpra circvmscripta est, convergit, eivsqve limes est svpremvm copiae terminorvm eivs. Si decrescens et infra circvmscripta est, convergit, eivsqve limes est infimvm eivs copiae.

lim⁡n→∞an=sup⁡{an:n∈N},lim⁡n→∞an=inf⁡{an:n∈N}\lim_{n \to \infty} a_n = \sup\left\{a_n : n \in \mathbb{N}\right\}, \qquad \lim_{n \to \infty} a_n = \inf\left\{a_n : n \in \mathbb{N}\right\}

Axioma completvdinis candidatvm praebet, svpremvm SS; cvm S−εS - \varepsilon margo svperior non sit, aliqvis terminvs evm svperat, et propter monotoniam etiam omnes posteriores. Figvra seqventiam crescentem 2−32(45)n2 - \frac{3}{2}\left(\frac{4}{5}\right)^n repraesentat, cvivs svpremvm est 22, cvm provocatione ε=310\varepsilon = \frac{3}{10}, qvam terminvs loci 88 primvs svperat; in fine, decrescentem 12+32(45)n\frac{1}{2} + \frac{3}{2}\left(\frac{4}{5}\right)^n, cvivs infimvm est 12\frac{1}{2}.

Demonstratio

  1. A={an:n∈N},S=sup⁡A,an≤S,n∈NA = \left\{a_n : n \in \mathbb{N}\right\}, \qquad S = \sup A, \qquad \dato{cota}{a_n \leq S}, \quad n \in \mathbb{N}

    Sit (an)(a_n) crescens et svpra circvmscripta. Copia AA terminorvm eivs vacva non est et svpra circvmscripta est; per axioma completvdinis, ex lectione de generibvs nvmerorvm, svpremvm SS habet, qvod est margo svperior ipsivs AA.

  2. (∃N∈N)(aN>S−ε)\dato{N}{(\exists N \in \mathbb{N})\left(a_N > S - \varepsilon\right)}

    Sit ε>0\varepsilon > 0. Cvm SS sit minimvs marginvm svperiorvm, nvmervs S−εS - \varepsilon, minor qvam SS, margo svperior non est: aliqvis terminvs evm svperat. Locvs eivs NN pendet ex ε\varepsilon et ex seqventia, per SS.

  3. n≥N→S−ε<aN≤an≤S→∣an−S∣<εn \geq N \rightarrow S - \varepsilon < a_N \leq a_n \leq S \rightarrow \resaltar{\abs{a_n - S} < \varepsilon}

    Si n≥Nn \geq N, monotonia dat aN≤ana_N \leq a_n, et margo articvli primi demonstrationis dat an≤Sa_n \leq S. Terminvs inter S−εS - \varepsilon et SS iacet, distans ab SS minvs qvam ε\varepsilon.

  4. −an≤T→an≥−T,m≤an→T≤−m,an→−T=inf⁡A-a_n \leq T \rightarrow a_n \geq -T, \qquad m \leq a_n \rightarrow T \leq -m, \qquad a_n \to -T = \resaltar{\inf A}

    Si (an)(a_n) decrescens est et infra circvmscripta per KK, seqventia (−an)(-a_n) crescens est et svpra circvmscripta per −K-K; ex iis qvae modo ostensa svnt, ad svpremvm TT terminorvm svorvm convergit. Nvmervs −T-T est margo inferior ipsorvm ana_n, et qvidem maximvs: si mm est margo inferior ipsorvm ana_n, tvm −m-m est margo svperior ipsorvm −an-a_n, et T≤−mT \leq -m. Ergo −T-T est infimvm ipsorvm ana_n, et per algebram limitvm an=−(−an)a_n = -(-a_n) ad −T-T tendit.

Demonstratio limitem non compvtat: axioma completvdinis evm vt svpremvm tradit. Ideo theorema valet in seqventiis qvarvm limes ignoratvr, et in hac lectione semper eodem modo adhibebitvr: primvm ostenditvr seqventiam convergere, deinde limes eivs alio argvmento agnoscitvr. Nevtra hypothesivm svpervacva est: (−1)n(-1)^n circvmscripta est, monotona non est et divergit; nn crescens est, circvmscripta non est neqve convergit. Lectio de limite ad infinitvm corollarivm de fvnctionibvs monotonis ad infinitvm demonstravit pro fvnctione crescente et svpra circvmscripta in intervallo (c,∞)\ioo{c}{\infty}; demonstratio eivs per limites laterales in intervallo procedit neqve ad dominivm N\mathbb{N} adhiberi potest, qvod intervalla non continet, qvamqvam idea eadem est.

CorollarivmSeqventiae monotonae non circvmscriptae

Si (an)(a_n) crescens est et svpra circvmscripta non est, tvm an→∞a_n \to \infty; si decrescens est et infra circvmscripta non est, tvm an→−∞a_n \to -\infty. Itaqve seqventia monotona convergit si et solvm si circvmscripta est. Sine margine svperiore omnis nvmervs KK ab aliqvo termino svperatvr, et propter monotoniam etiam ab omnibvs posterioribvs.

Demonstratio

  1. n≥N→an≥aN>Kn \geq N \rightarrow a_n \geq a_N > \resaltar{K}

    Sit KK realis. Cvm KK margo svperior non sit, exstat nvmervs natvralis NN cvm aN>Ka_N > K, et pro n≥Nn \geq N monotonia dat an≥aNa_n \geq a_N. Casvs decrescens ad hvnc redvcitvr per seqventiam (−an)(-a_n), qvae crescens est et svpra circvmscripta non est.

  2. ∣an∣≤K→(∃L)(an→L),(∃L)(an→L)→∣an∣≤K\abs{a_n} \leq K \rightarrow (\exists L)\left(\resaltar{a_n \to L}\right), \qquad (\exists L)\left(a_n \to L\right) \rightarrow \abs{a_n} \leq K

    Si seqventia monotona circvmscripta est, convergit, per theorema convergentiae monotonae. Si non est, non convergit, per theorema qvo omnis seqventia convergens circvmscripta esse ostenditvr, ex lectione de seqventiis et earvm limite.