Ad argvmentvm transi
Topos Uranos

Svbseqventiae, Bolzano-Weierstrass, limites svperior et inferior

Svmmarivm

Haec lectio svbseqventias tractat, qvae formantvr infinitis terminis seqventiae eo ordine qvo apparent electis, et cvm eis novam faciem axiomatis completvdinis, post svpremvm et convergentiam monotonam: theorema Bolzani et Weierstrassii, secvndvm qvod omnis seqventia circvmscripta svbseqventiam convergentem habet. Id demonstrat in recta, lemmate qvod ex qvalibet seqventia svbseqventiam monotonam extrahit, et in plano nvmerorvm complexorvm, per coordinatas. Limites svperiorem et inferiorem definit vt limites svpremorvm et infimorvm cavdarvm seqventiae, eos per ε\varepsilon et NN characterizat, ostendit eos esse maximvm et minimvm limitvm svbseqventiarvm, et seqventiam circvmscriptam convergere si et solvm si congrvvnt. Postremo theorema fvndamentale algebrae demonstrat, qvod Algebra et Geometria admiserat: modvlvs polynomii in plano minimvm attingit, et lemma d’Alembert impedit ne id minimvm positivvm sit.

Proposita discendi

  1. Svbseqventias agnoscere, demonstrare eas seqventiae convergentis evndem limitem habere ac ipsam, et svbseqventiis vti ad ostendendvm seqventiam divergere.
  2. Theorema Bolzani et Weierstrassii in recta et in plano demonstrare, et explicare cvr circvmscriptio omitti non possit.
  3. Limites svperiores et inferiores compvtare, eos per ε\varepsilon et NN characterizare et eos cvm limitibvs svbseqventiarvm et cvm convergentia conferre.
  4. Theorema fvndamentale algebrae demonstrare per theorema Bolzani et Weierstrassii in plano et lemma d’Alembert.

Svbseqventiae

Vt ostenderet (−1)n(-1)^n divergere, lectio de seqventiis et earvm limite seorsvm terminos eivs loci paris inspexit, omnes 11 aeqvales, et eos loci imparis, −1-1 aeqvales; et lectio de seqventiis monotonis et nvmero e recvrsionem an+1=11+ana_{n + 1} = \frac{1}{1 + a_n} investigavit seqventias bm=a2m−1b_m = a_{2m - 1} et cm=a2mc_m = a_{2m} separando. Vtroqve casv infiniti termini seqventiae eligvntvr, ordine eorvm non mvtato, et ex eis nova seqventia formatvr.

DefinitioSvbseqventia

Sit (an)(a_n) seqventia. Si (nk)(n_k) est seqventia nvmerorvm natvralivm stricte crescens, id est n1<n2<n3<⋯n_1 < n_2 < n_3 < \cdots, seqventia cvivs terminvs kk-tvs est anka_{n_k} svbseqventia ipsivs (an)(a_n) appellatvr et scribitvr (ank)\left(a_{n_k}\right).

Locis nm=2m−1n_m = 2m - 1 et nm=2mn_m = 2m, qvi stricte crescvnt, seqventiae (bm)(b_m) et (cm)(c_m) lectionis de seqventiis monotonis svbseqventiae ipsivs (an)(a_n) svnt: ea terminorvm loci imparis et ea terminorvm loci paris. Item est, pro nvmero natvrali pp fixo, seqventia (an+p)(a_{n + p}), locis n+pn + p; et omnis seqventia svbseqventia svi ipsivs est. Contra, a1,a1,a2,a2,…a_1, a_1, a_2, a_2, \ldots svbseqventia non est, qvia locos repetit, nec a2,a1,a4,a3,…a_2, a_1, a_4, a_3, \ldots, qvae eos pertvrbat. Littera loci nihil refert; id tantvm interest, vt loci electi stricte crescant.

LemmaLoci svbseqventiae

Si (nk)(n_k) est seqventia nvmerorvm natvralivm stricte crescens, tvm nk≥kn_k \geq k pro omni nvmero natvrali kk. Si praeterea (kj)(k_j) est alia seqventia nvmerorvm natvralivm stricte crescens, loci mj=nkjm_j = n_{k_j} qvoqve stricte crescvnt, ita vt svbseqventia svbseqventiae ipsivs (an)(a_n) sit svbseqventia ipsivs (an)(a_n). Prima assertio indvctio est: qvisqve locvs evm qvi antecedit saltem vno svperat.

Demonstratio

  1. nk+1≥nk+1≥k+1n_{k + 1} \geq n_k + 1 \geq \resaltar{k + 1}

    Pro k=1k = 1, nvmervs natvralis n1n_1 saltem 11 est. Si nk≥kn_k \geq k, cvm nk+1n_{k + 1} sit nvmervs natvralis maior qvam nkn_k, saltem nk+1n_k + 1 est, qvia inter dvos nvmeros natvrales consecvtivos nvlli alii svnt.

  2. j<l→kj<kl→mj<mlj < l \rightarrow k_j < k_l \rightarrow \resaltar{m_j < m_l}

    Cvm (nk)(n_k) stricte crescat, nk<nln_k < n_l qvotiescvmqve k<lk < l, per indvctionem in ll: si nk<nln_k < n_l, tvm nk<nl<nl+1n_k < n_l < n_{l + 1}. Si j<lj < l, tvm kj<klk_j < k_l, et ideo nkj<nkln_{k_j} < n_{k_l}. Terminvs jj-tvs svbseqventiae ipsivs (ank)\left(a_{n_k}\right) locis kjk_j est amja_{m_j}.

TheoremaSvbseqventiae seqventiae limitem habentis

Si an→La_n \to L, omnis svbseqventia (ank)\left(a_{n_k}\right) ipsivs (an)(a_n) ad LL convergit. Si an→∞a_n \to \infty, omnis svbseqventia ad ∞\infty tendit, et si an→−∞a_n \to -\infty, ad −∞-\infty. Nvmervs natvralis qvi pro seqventia respondet etiam pro svbseqventia respondet, qvia nk≥kn_k \geq k.

Demonstratio

  1. k≥N→nk≥k≥N→∣ank−L∣<εk \geq N \rightarrow n_k \geq k \geq N \rightarrow \resaltar{\abs{a_{n_k} - L} < \varepsilon}

    Sit ε>0\varepsilon > 0, et sit NN responsio definitionis limitis pro (an)(a_n), qvae ab ε\varepsilon et a seqventia pendet. Si k≥Nk \geq N, per lemma locorvm, nk≥k≥Nn_k \geq k \geq N, et terminvs anka_{n_k} in fascia est.

  2. k≥N→nk≥N→ank>Kk \geq N \rightarrow n_k \geq N \rightarrow \resaltar{a_{n_k} > K}

    Si an→∞a_n \to \infty, idem argvmentvm, cvm definitione seqventiarvm qvae ad infinitvm tendvnt, ex lectione de seqventiis et earvm limite, et margine KK loco provocationis ε\varepsilon, dat ank>Ka_{n_k} > K pro k≥Nk \geq N; casvs −∞-\infty ad hvnc redigitvr per seqventiam (−an)(-a_n).

CorollarivmCriterivm divergentiae per svbseqventias

Si seqventia dvas svbseqventias limitibvs diversis habet, vel svbseqventiam divergentem, tvm divergit. Si ad LL convergeret, omnes eivs svbseqventiae ad LL convergerent.

Demonstratio

  1. ank→L1,amk→L2,an→L→L1=L=L2a_{n_k} \to L_1, \quad a_{m_k} \to L_2, \quad a_n \to L \rightarrow \resaltar{L_1 = L = L_2}

    Si (an)(a_n) ad nvmervm LL convergeret, per theorema svperivs omnis svbseqventia ad LL convergeret. Dvae svbseqventiae limitibvs L1L_1 et L2L_2 darent L1=L=L2L_1 = L = L_2, per vnicitatem limitis, et nvlla svbseqventia divergens esset.

Pro (−1)n(-1)^n, svbseqventiae loci paris et loci imparis ad 11 et ad −1-1 tendvnt, et corollarivm argvmentvm lectionis de seqventiis et earvm limite complectitvr. Seqventia sin⁡nπ2\sin \frac{n\pi}{2}, qvae 1,0,−1,0,…1, 0, -1, 0, \ldots percvrrit, svbseqventias constantes limitibvs 11, 00 et −1-1 habet, locis 4m−34m - 3, 2m2m et 4m−14m - 1, et divergit. Contrario sensv, si svbseqventiae loci paris et loci imparis ad evndem nvmervm LL tendvnt, seqventia ad LL tendit, per argvmentvm tertii articvli problematis solvti «Recvrsio cvm fvnctione decrescente» lectionis de seqventiis monotonis, qvod responsiones dvarvm svbseqventiarvm in vnam conivngit; problema propositvm «Pares, impares et mvltipla trivm» ostendit qvomodo tres svbseqventiae conivngantvr.