Ad argvmentvm transi
Topos Uranos

Series Taylorianae fvnctionvm elementarivm

Svmmarivm

Lectio de polynomio Tayloriano fvnctionem prope pvnctvm per polynomivm approximavit cvivs error exigvvs est prae (x−a)n(x - a)^n, et lectio de residvo Tayloriano illvm errorem aestimavit; lectio de seriebvs potentiarvm demonstravit svmmam seriei potentiarvm termino post terminvm derivari et integrari, eivsqve coefficientes esse derivatas eivs in centro per factorialia divisas. Haec lectio dvas lineas conivngit. Fvnctio infinite derivabilis seriem Taylorianam habet, cvivs svmmae partiales svnt eivs polynomia Tayloriana, et series in pvncto ad fvnctionem convergit si et solvm si residvvm Taylorianvm in eo pvncto ad 00 tendit. Per marginem residvi, exponentialis, sinvs et cosinvs svnt svmma seriei svae Taylorianae in tota recta; per integrationem termino post terminvm et theorema Abelii, logarithmvs 1+x1 + x id est in (−1,1]\ioc{-1}{1} et arcvs tangentis in [−1,1]\icc{-1}{1}; per derivationem termino post terminvm et aeqvationem cvi sola potentia satisfacit, series binomialis dat (1+x)α(1 + x)^{\alpha} in (−1,1)\ioo{-1}{1}, atqve etiam in terminis si α>0\alpha > 0. Series Tayloriana fvnctionem non semper repraesentat: fvnctio e−1/x2e^{-1/x^2}, valore 00 in origine completa, infinite derivabilis est, omnes eivs derivatae in 00 nvllae svnt, et eivs series Tayloriana, identice nvlla, cvm ea in sola origine congrvit.

Proposita discendi

  1. Seriem Taylorianam fvnctionis infinite derivabilis formare, residvvm Taylorianvm a residvo seriei distingvere, et demonstrare seriem fvnctionem repraesentare ibi ipso vbi residvvm Taylorianvm ad 00 tendit.
  2. Series exponentialis, sinvs et cosinvs in tota recta demonstrare, atqve eas logarithmi et arcvs tangentis cvm svis terminis.
  3. Seriem binomialem per derivationem termino post terminvm demonstrare, eivsqve convergentiam in terminis intervalli diivdicare.
  4. Fvnctione e−1/x2e^{-1/x^2} agnoscere fvnctionem infinite derivabilem posse non esse svmmam seriei svae Taylorianae, et novas series ex notis obtinere.

Series Tayloriana fvnctionis

Lectio de seriebvs potentiarvm demonstravit, in corollario de derivatis svccessivis et vnicitate coefficientivm, svmmam SS seriei potentiarvm radii positivi derivatas omnivm ordinvm habere eivsqve coefficientes esse nvmeros S(k)(a)k!\frac{S^{(k)}(a)}{k!}. Nvntiavit etiam hanc lectionem viam inversam percvrsvram esse: a fvnctione cvm derivatis omnivm ordinvm proficisci, seriem cvm his coefficientibvs formare et qvaerere qvando eivs svmma sit fvnctio. Fvnctio ff infinite derivabilis in intervallo aperto II dicitvr si pro omni natvrali nn est nn vicibvs derivabilis in II.

DefinitioSeries Tayloriana

Sint ff fvnctio infinite derivabilis in intervallo aperto II et aa pvnctvm II. Series Tayloriana fvnctionis ff in aa est series potentiarvm centri aa infra scripta:

∑n=0∞f(n)(a)n!(x−a)n\sum_{n=0}^{\infty} \frac{f^{(n)}(a)}{n!} (x - a)^n

Si a=0a = 0, etiam series Maclavriniana fvnctionis ff appellatvr.

Svmma partialis loci nn seriei Taylorianae est polynomivm Taylorianvm Pn,a(x)P_{n,a}(x) lectionis de polynomio Tayloriano, et differentia f(x)−Pn,a(x)f(x) - P_{n,a}(x) est residvvm Taylorianvm Rn,a(x)R_{n,a}(x), qvod in omni xx ex II definitvm est, sive series convergit sive non. Lectio de seriebvs potentiarvm Rn(x)=S(x)−Sn(x)R_n(x) = S(x) - S_n(x) residvvm seriei appellavit, qvod tantvm vbi series convergit definitvm est et svmmas partiales cvm svmma S(x)S(x) seriei confert, non cvm f(x)f(x); dvo residva congrvvnt in pvnctis in qvibvs series cvm svmma f(x)f(x) convergit, et in iis solis. Ne confvndantvr, in hac lectione residvvm Taylorianvm semper cvm dvabvs svis notis svbscriptis scribitvr, etiam cvm a=0a = 0, vt Rn,0(x)R_{n,0}(x), et residvvm seriei vt differentia S(x)−Sn(x)S(x) - S_n(x), sine littera propria.

PropositioRepraesentatio fvnctionis per seriem eivs Taylorianam

Sint ff fvnctio infinite derivabilis in intervallo aperto II, et aa et xx pvncta II. Series Tayloriana fvnctionis ff in aa in xx cvm svmma f(x)f(x) convergit si et solvm si Rn,a(x)→0R_{n,a}(x) \to 0 pro n→∞n \to \infty. Differentia inter fvnctionem et qvamqve svmmam partialem seriei eivs Taylorianae est, ex definitione, residvvm Taylorianvm.

Demonstratio

  1. Sn(x)=∑k=0nf(k)(a)k!(x−a)k=Pn,a(x)→f(x)−Sn(x)=Rn,a(x)S_n(x) = \sum_{k=0}^{n} \frac{f^{(k)}(a)}{k!} (x - a)^k = P_{n,a}(x) \rightarrow \dato{dif}{f(x) - S_n(x) = R_{n,a}(x)}

    Svmmae partiales seriei Taylorianae in xx svnt polynomia Tayloriana, et ex definitione polynomii Tayloriani et residvi, ex lectione de polynomio Tayloriano, earvm differentia a f(x)f(x) est residvvm Taylorianvm.

  2. Sn(x)→f(x)⇔Rn,a(x)→0S_n(x) \to f(x) \Leftrightarrow \resaltar{R_{n,a}(x) \to 0}

    Fixo xx, f(x)f(x) nvmervs est. Ex definitione seriei, svmmarvm partialivm et svmmae, ex lectione de seriebvs nvmericis earvmqve convergentia, series cvm svmma f(x)f(x) convergit si et solvm si Sn(x)→f(x)S_n(x) \to f(x), et per algebram limitvm, ex theoremate qvod theoremata de limitibvs in seqventiis valere statvit, ex lectione de seqventiis et earvm limite, hoc aeqvivalet differentiam ad 00 tendere.

Contra, fvnctio qvae prope pvnctvm svmma est seriei potentiarvm ibi infinite derivabilis est, et series est eivs series Tayloriana.

CorollarivmSeries potentiarvm fvnctionis est eivs series Tayloriana

Sint ff fvnctio in intervallo aperto II definita, aa pvnctvm II et δ>0\delta > 0 nvmervs cvm (a−δ,a+δ)⊆I\ioo{a - \delta}{a + \delta} \subseteq I, et ponatvr, pro omni xx ex (a−δ,a+δ)\ioo{a - \delta}{a + \delta}, seriem ∑n=0∞cn(x−a)n\sum_{n=0}^{\infty} c_n (x - a)^n cvm svmma f(x)f(x) convergere. Tvm ff infinite derivabilis est in (a−δ,a+δ)\ioo{a - \delta}{a + \delta}, et pro omni integro n≥0n \geq 0:

cn=f(n)(a)n!c_n = \frac{f^{(n)}(a)}{n!}

ita vt series sit series Tayloriana fvnctionis ff in aa, et ad ff in eo intervallo convergat. Fvnctio cvm svmma seriei in intervallo aperto congrvit, et derivata in pvncto a solis valoribvs propinqvis pendet.

Demonstratio

  1. ρ≥δ>0\resaltar{\rho \geq \delta > 0}

    Sit ρ\rho radivs convergentiae seriei. Si esset ρ<δ\rho < \delta, per theorema de existentia radii convergentiae, ex lectione de seriebvs potentiarvm, series in x=a+ρ+δ2x = a + \frac{\rho + \delta}{2} divergeret, qvod in (a−δ,a+δ)\ioo{a - \delta}{a + \delta} iacet, contra hypothesin.

  2. ck=S(k)(a)k!\dato{coef}{c_k = \frac{S^{(k)}(a)}{k!}}

    Sit SS svmma seriei. Per corollarivm de derivatis svccessivis et vnicitate coefficientivm, ex lectione de seriebvs potentiarvm, SS derivatas omnivm ordinvm habet in intervallo convergentiae, qvod (a−δ,a+δ)\ioo{a - \delta}{a + \delta} continet, et ck=S(k)(a)k!c_k = \frac{S^{(k)}(a)}{k!}.

  3. f(k)(x)=S(k)(x)→ck=f(k)(a)k!f^{(k)}(x) = S^{(k)}(x) \rightarrow \resaltar{c_k = \frac{f^{(k)}(a)}{k!}}

    In (a−δ,a+δ)\ioo{a - \delta}{a + \delta} fvnctiones ff et SS aeqvales svnt. Per lemma de indole locali derivatae, ex lectione de regvlis derivandi, per indvctionem in kk ad derivatas ordinis kk in eo intervallo aperto adhibitvm, ff in eo derivatas omnivm ordinvm habet, aeqvales iis fvnctionis SS.

Propositio de repraesentatione problema ad qvaestionem redvcit vtrvm residvvm Taylorianvm ad 00 tendat, et corollarivm de margine residvi Tayloriani, ex lectione de residvo Tayloriano eivsqve vsv, id factoriali in denominatore aestimat. Deest limes qvem illa lectio non demonstravit.

LemmaPotentiae per factoriale divisae

Pro omni nvmero reali yy, ynn!→0\frac{y^n}{n!} \to 0 pro n→∞n \to \infty. Transevndo a nn ad n+1n + 1, terminvm per factorem yn+1\frac{y}{n + 1} mvltiplicamvs, qvi tandem exigvvs fit.

Demonstratio

  1. A=∣y∣+2>1→Ann!→0A = \abs{y} + 2 > 1 \rightarrow \dato{ord}{\frac{A^n}{n!} \to 0}

    Sit A=∣y∣+2A = \abs{y} + 2, maior qvam 11 etiam si y=0y = 0. Per theorema de ordinibvs incrementi, ex lectione de seqventiis, fvnctionibvs et continvitate vniformi, An≪n!A^n \ll n!, id est qvotiens ad 00 tendit.

  2. −Ann!≤ynn!≤Ann!→ynn!→0-\frac{A^n}{n!} \leq \frac{y^n}{n!} \leq \frac{A^n}{n!} \rightarrow \resaltar{\frac{y^n}{n!} \to 0}

    Qvoniam 0≤∣y∣<A0 \leq \abs{y} < A, per indvctionem in nn, inaeqvalitates inter nvmeros non negativos mvltiplicando, ∣y∣n≤An\abs{y}^n \leq A^n. Theorema compressionis, ex theoremate qvod theoremata de limitibvs in seqventiis valere statvit, limitem dat.

TheoremaCriterivm derivatarvm circvmscriptarvm

Sint ff fvnctio infinite derivabilis in intervallo aperto II, aa et xx pvncta II, et M≥0M \geq 0 et B≥0B \geq 0 dvo nvmeri tales vt, pro omni natvrali nn et omni tt stricte inter aa et xx:

∣f(n)(t)∣≤MBn\abs{f^{(n)}(t)} \leq M B^n

Tvm Rn,a(x)→0R_{n,a}(x) \to 0, et series Tayloriana fvnctionis ff in aa in xx cvm svmma f(x)f(x) convergit. Derivatae cvm ordine svo crescere possvnt, sed non celerivs qvam progressio geometrica, et factoriale in denominatore residvi praevalet.

Demonstratio

  1. ∣Rn,a(x)∣≤MBn+1(n+1)!∣x−a∣n+1=M (B∣x−a∣)n+1(n+1)!\dato{cota}{\abs{R_{n,a}(x)} \leq \frac{M B^{n + 1}}{(n + 1)!} \abs{x - a}^{n + 1} = M \, \frac{\left(B \abs{x - a}\right)^{n + 1}}{(n + 1)!}}

    Si x=ax = a, pro omni nn est Pn,a(a)=f(a)P_{n,a}(a) = f(a) et Rn,a(a)=0R_{n,a}(a) = 0. Sint x≠ax \neq a et n≥0n \geq 0 integer. Fvnctio est n+1n + 1 vicibvs derivabilis in II, et corollarivm de margine residvi Tayloriani, cvm MBn+1M B^{n + 1} loco eivs MM, residvvm aestimat.

  2. −M (B∣x−a∣)n+1(n+1)!≤Rn,a(x)≤M (B∣x−a∣)n+1(n+1)!→Rn,a(x)→0-M \, \frac{\left(B \abs{x - a}\right)^{n + 1}}{(n + 1)!} \leq R_{n,a}(x) \leq M \, \frac{\left(B \abs{x - a}\right)^{n + 1}}{(n + 1)!} \rightarrow \resaltar{R_{n,a}(x) \to 0}

    Per lemma de potentiis per factoriale divisis, cvm y=B∣x−a∣y = B \abs{x - a}, et lemma de locis transferendis et nvmero finito terminorvm mvtando, ex lectione de seqventiis et earvm limite, vltimvs qvotiens ad 00 tendit; algebra limitvm et theorema compressionis dant Rn,a(x)→0R_{n,a}(x) \to 0, et propositio de repraesentatione fvnctionis per seriem eivs Taylorianam conclvsionem.