Svmmarivm
Haec lectio secvndam cvrsvs vnitatem aperit, dedvctioni dicatam. Qvinqve eivs lectiones exhibet et filvm qvo connectvntvr, a definitione systematis dedvctivi formalis vsqve ad leges De Morgani et leges distribvtivas; vnitatem in itinere cvrsvs collocat, inter lingvam, iam constrvctam, et semanticam et metatheoriam, qvae venient, et praenvntiat qvid hae de ea dictvrae sint; electionem systematis axiomatici ivstificat, qvod dvabvs partibvs constrvitvr (systemate Łvkasiewiczii, cvm tribvs schematibvs axiomatvm et modo ponente, et systemate cvrsvs, qvod ei regvlam svbstitvtionis dvplicis negationis addit), et exponit cvr haec secvnda regvla necessaria sit et cvr postvletvr potivs qvam demonstretvr; brevi dedvctione ostendit qvantvm laboris ratiocinatio elementaris celet; definit qvid ex vnitate svperiore svmatvr, scilicet legibilitas vnica, indvctio (fortis in nvmeris natvralibvs et strvctvralis) et explicatio abbreviationvm, et consilia dat ad eam discendam.
Proposita discendi
- Seriem qvinqve lectionvm vnitatis describere et exponere qvae cvivsqve effecta seqvens adhibeat.
- Dedvctionem in itinere cvrsvs collocare, dedvcibilitatem a conseqventia semantica distingvere et exponere qvid firmitas et completvdo affirmatvrae sint.
- Explicare cvr systema cvrsvs systemati Łvkasiewiczii secvndam regvlam primitivam addat, svbstitvtionem dvplicis negationis, ab eo profectvm qvod tria schemata in negatione conivncta videre possvnt et non possvnt.
- Dedvctionem brevem per versvs nvmeratos legere, dedvctionem formvlarvm a dedvctione de dedvctionibvs distingvere, agnoscere qvid vnitas ex svperiore svmat et stvdivm eivs a probatione initiali profectvm ordinare.
Probatio initialis
Anteqvam vnitas percvrritvr, initivm ipsvm metiri expedit. Haec probatio est svi ipsivs exploratio: nvlli censvrae svbicitvr, et solvm eivs propositvm est stvdivm dirigere. Tredecim eivs qvaestiones dvorvm genervm svnt. Tres primae attingvnt qvae vnitas ex svperiore pro cognitis habet: legibilitatem vnicam, indvctionem fortem et explicationem abbreviationvm; qvi in aliqva errat, anteqvam pergat, lectionem qvam qvaestio nominat repetere debet. Decem reliqvae ordine qvinqve hvivs vnitatis lectiones attingvnt: tres primam, tres secvndam, dvae tertiam, vna qvartam et vna qvintam. Qvi nvmqvam systema dedvctivvm didicit eas recte solvere non debet exspectare, neqve id refert: qvodqve responsvm, rectvm necne, rem exponit et lectionem nominat qvae eam tractat. Eaedem facvltates in fine, in lectione synthesis, itervm metivntvr.
Antequam vnitatem incipias, pvnctvm vnde proficisceris metire. Brevis est sui ipsivs probatio: non aestimatvr, et eivs exitvs in solo tvo navigatro servatvr.
Qvaestio 1Ex vnitatibvs prioribvsCatena est formvla composita, formae . Qvae svnt eivs partes et ?
non est formvla: discvs connectens dvas formvlas post se postvlat, et hic evm sola variabilis seqvitvr; pondvs eivs cvmvlatvm est , non . Neqve reliqvvm, dvae variabiles continvae, formvla est.Theorema legibilitatis vnicae id exclvdit: si et qvattvor partes formvlae svnt, tvm et . Sectio alio loco facta saltem vnam partem relinqvit qvae formvla non est.Formvla composita dvas partes habet, et catena vacva non est formvla. Praeterea catena qvae discvm initialem seqvitvr tres variabiles et vnvm solvm discvm connectentem habet, et omnis formvla exacte vnam variabilem plvs qvam discos connectentes habet.Post discvm initialem pondera verborvm cvmvlantvr: discvs connectens detrahit, et variabiles et singvlae addvnt; pondvs cvmvlatvm primvm attingit in fine ipsivs , et ibi finitvr . Formvla est , et propter legibilitatem vnicam nvllam aliam partitionem admittit: hoc est qvod sinit antecedens et conseqvens implicationis sine ambigvitate agnoscere cvm modvs ponens adhibetvr.Qvaestio 2Ex vnitatibvs prioribvsIn demonstratione per indvctionem fortem omnem nvmervm natvralem proprietatem habere, qvid svpponi potest cvm demonstratvr?
Haec est hypothesis indvctionis simplicis. Svfficit cvm casvs in solo priore nititvr; cvm in qvibvsvis casibvs minoribvs nititvr, vt modvs ponens in versibvs dedvctionis, omnes svpponendi svnt.Inclvdit , qvod est id ipsvm qvod demonstrandvm est: id svpponere argvmentationem in circvlvm dvcit.Indvctio fortis casvm basis separatvm non habet: evm continet, qvia pro nvlli svnt nvmeri natvrales minores et hypothesis nihil praebet. Solvm cvm argvmentatio, exempli gratia, adhibet, primi casvs seorsvm tractandi svnt.Haec est hypothesis indvctionis fortis. Vnitas ea vtitvr ad theorema dedvctionis demonstrandvm: vltimvs versvs dedvctionis per modvm ponentem ex dvobvs qvibvsvis versibvs prioribvs obtineri potest, non necessario ex proxime praecedente, et hypothesis vtrvmqve attingere debet.Qvaestio 3Ex vnitatibvs prioribvsAbbreviationibvs statvtis cvrsvs, qvam formvlam designat , negatione conivncta et negatione scriptam?
Deest negatio exterior: disivnctio est negatio negationis conivnctae, non ipsa negatio conivncta, qvae «nec… nec» legitvr.Haec est disivnctio : in implicatione negatio interior in antecedens cadit, non in conseqvens.Qvaeqve abbreviatio semel tantvm definitvr et vnam solam catenam designat, qvam explicatio determinat. Qvod vero accidit contrarivm est: vna eademqve catena plvra nomina accipere potest.Implicatio abbreviat , et disivnctio abbreviat negationem negationis conivnctae; vnde . Vnitas sic abbreviationes explicat qvotiens scire debet nvm dvae locvtiones eandem formvlam designent.Repete: Lingva logicae propositionalis
Qvaestio 4Schema A1 est . Estne formvla instantia schematis A1?
Haec mvtatio dat , non formvlam propositam: vltima qvoqve occvrrentia ipsivs debet esse .Forma exterior non svfficit: schema praeterea postvlat vt vltima pars primam repetat.Metavariabiles in formvlas qvaslibet mvtari possvnt, variabilibvs inclvsis: est instantia schematis A1.Instantia qvamqve metavariabilem vniformiter mvtat: omnes occvrrentias ipsivs in eandem formvlam. Metavariabiles distinctae eandem formvlam accipere possvnt, sed vna eademqve metavariabilis dvas accipere non potest.Repete: Systemata dedvctiva formalia
Qvaestio 5In dedvctione iam invenivntvr versvs et , vbi et formvlae distinctae svnt. Qvam formvlam scribere sinit modvs ponens ad hos dvos versvs adhibitvs?
A conseqvente ad antecedens transire est fallacia affirmationis conseqventis, non modvs ponens. Prima lectio probat, nota qvam axiomata et modvs ponens servant, ex nvllo modo dedvci.Est conversa implicationis scriptae, et nvlla regvla eam ex illa prodvcit: implicatio non invertitvr.Nihil in dvobvs versibvs de negatione ipsivs loqvitvr; modvs ponens solvm conseqvens implicationis separat cvivs antecedens iam scriptvm est.Ex et obtinetvr ; hic iam scripta est, et modvs ponens implicationem retro ascendere non permittit.Repete: Systemata dedvctiva formalia
Qvaestio 6Notvm est , id est esse dedvctionem formvlae cvivs vnica praemissa est . Qvid tvm affirmat theorema dedvctionis?
Praemissam tollere mvtat qvod affirmatvr: ex praemissa dedvcitvr , et non est theorema. Praemissa non evanescit; fit antecedens.Sensvm invertit: praemissa exonerata est antecedens, et conclvsio conseqvens.Dedvctiones retro non percvrrvntvr: ex praemissa dedvcitvr, schemate A1 et modo ponente, pro qvavis , et ex ea implicatione non recvperatvr.Theorema dedvctionis praemissam exonerat eamqve in antecedens convertit: si , tvm ; hic vacva est. Demonstratvr per indvctionem fortem in nvmero versvvm.Repete: Systemata dedvctiva formalia
Qvaestio 7Qvid dedvcitvr, nvllis aliis praemissis, ex classe ?
Modvs ponens antecedens scriptvm reqvirit, et non est praemissa: ex dvabvs implicationibvs alia implicatio obtinetvr, non formvla solitaria.Sensv contrario concatenat: praemissae a ad et a ad evnt, et catena retro non percvrritvr.Affirmaret valere et , et praemissae nevtram affirmant: dicvnt tantvm qvid seqvatvr si valet vel si valet .Est syllogismvs hypotheticvs: implicationes concatenantvr. Dedvcitvr septem versibvs schematibvs A1, A2 et modo ponente, et lectio evm in regvlam svb qvavis classe praemissarvm adhibendam convertit.Repete: Qvattvor artes dedvctionis
Qvaestio 8Regvla svbstitvtionis dvplicis negationis (SDN) in versv vnam solam occvrrentiam svbformvlae mvtat, et in catenam lingvae fvndamentalis agit. Qvot occvrrentias svbformvlae continet catena qvam designat ?
Abbreviationem legit qvasi totam catenam ostenderet. Sagitta negationem exteriorem celat, , qvae argvmentvm svvm bis scribit.Implicatio abbreviat ; negatio ipsivs in catena est, qvamvis sagitta eam non ostendat, et regvla in catenam agit.Qvattvor essent exemplaria argvmenti svb dvabvs negationibvs continvis, vt in ; hic vna sola negatio exterior est, qvae id semel dvplicat.Per definitiones statvtas est , id est : negatio exterior argvmentvm svvm dvplicat. Vnde seqvitvr dvplicem negationem ante antecedens ponere dvas regvlae applicationes postvlare, vnam in vtroqve exemplari; secvnda lectio hoc adhibet cvm theorema dedvctionis extendit.Repete: Qvattvor artes dedvctionis
Qvaestio 9Qvae formvla ex per contrapositionem obtinetvr, nvllis dvplicibvs negationibvs additis?
Est conversa: sensvm invertit signis non mvtatis, et in vniversvm ex formvla data non dedvcitvr.Signa mvtat sensv non inverso; neqve ea, in vniversvm, ex formvla data dedvcitvr.Dvas operationes miscet: in transitv negat, sed vt erat relinqvit. Prima forma contrapositionis daret , cvm vna negatione amplivs.Est secvnda forma contrapositionis: membra latvs mvtant, et vtrvmqve in transitv signvm mvtat; negationem svam amittit et eam acqvirit. Dvae formvlae demonstrabiliter aeqvivalentes svnt.Repete: Qvattvor artes dedvctionis
Qvaestio 10Designantne et eandem formvlam?
Definitio dicit esse , non . Alteram pro altera svmere est error qvem vnitas vitat: in aliis libris est definitio; in hoc cvrsv, effectvm demonstratvm.Qvod Latine ita legitvr identitatem dvarvm catenarvm non decernit: ea decernitvr abbreviationibvs explicatis, et hae dvae longitvdines diversas habent.Demonstrabiliter aeqvivalentes svnt: tertia lectio id demonstrat dvabvs applicationibvs regvlae SDN, nvllo alio instrvmento opvs.Cvm implicatio cvivs antecedens est explicatvr, in primo loco negationis conivnctae apparet. Ab altera formvla ad alteram transire postvlat vt ea dvplex negatio intra negationem conivnctam tollatvr vel ponatvr, et id est qvod regvla SDN sinit; cvm negatio exterior argvmentvm svvm dvplicet, regvla bis adhibetvr, semel in vtroqve exemplari.Repete: Symmetriae connectivorvm
Qvaestio 11Notvm est , id est vtramqve ex altera dedvci. Qvid ivstificat etiam ?
Vtrvmqve latvs negare non est regvla systematis, cvivs solae regvlae svnt modvs ponens et svbstitvtio dvplicis negationis, qvae tantvm svbformvlam cvm permvtat. Operationem legitimam esse theorema est, et demonstrandvm est.Definitio dicit qvae catena sit , sed cvm non comparat: dvae formvlae aeqvivalentes non svnt eadem catena, neqve earvm negationes.Vervm est, et vnitas id demonstrat; immo formvla per aliam aeqvivalentem qvolibet loco cvivslibet formvlae svbstitvi potest.Ex obtinetvr ; contrapositio dat , et conversvm theorematis dedvctionis ; alter sensvs similis est. Pro negatione conivncta praeterea opvs est lemmate fvndamentali.Repete: Symmetriae connectivorvm
Qvaestio 12Ex classe praemissarvm dedvcvntvr formvla eivsqve negatio . Qvid conclvdi potest?
Svppositionem cvm conclvsione confvndit: contradictio svppositionem refvtat, ita vt conclvdatvr.Id postvlaret contradictionem ex sola dedvctam. Hic dedvcta est ex , et svppositioni additae deberi potest; ex vero qvaelibet formvla dedvcitvr, per ex falso qvodlibet.Immo: qvod svppositio ad contradictionem dvcit eam reicere sinit. Est ratiocinatio per absvrdvm, in tota mathematica praesens.Est redvctio ad absvrdvm in forma sva classica: si svppositio ipsivs vna cvm ad contradictionem dvcit, ex dedvcitvr. Qvarta lectio eam demonstrat per ex falso qvodlibet, theorema dedvctionis, A3 et theorema .Repete: Artes logicae classicae
Qvaestio 13Cvi formvlae aeqvivalet negatio implicationis, ?
Vtrvmqve membrvm negat connectivo non tacto. Negatio implicationis non est alia implicatio: negatio sententiae «si plvit, via madescit» non est «si non plvit, via non madescit», sed «plvit et via non madescit».Solvm conseqvens negat. Si non valet, et et valent, et formvla simvl cvm negatione sva valere non potest.Partes permvtat: implicatio deficit cvm antecedens valet et conseqvens non, non contra.Negare «si , tvm » est affirmare valere et non valere . Qvinta lectio id demonstrat vt variantem legvm De Morgani: est ; De Morgan dat , et dvplex negatio, cvm svbstitvtione aeqvivalentivm, .
Argvmentvm oneratvr…