Ad argvmentvm transi
Topos Uranos

Svmmarivm

Haec lectio solida methodo hvivs partis metitvr. Cvm volvmen solidi svperficiebvs cvrvis terminati nondvm definitvm sit, tria postvlata statvit (cylindrvs, rectvs vel obliqvvs, aream basis svae in altitvdinem dvctam metitvr; solidvm in alio contentvm non maivs volvmen habet; solidvm in dvo qvae non se svperponvnt divisvm svmmam dvorvm metitvr) et demonstrat, si sectiones solidi planis ad axem perpendicvlaribvs factae aream integrabilem habeant et qvaeqve lamina inter dvos cylindros iaceat qvorvm bases pavlvm differant, vnicvm volvmen cvm eis congrvens esse integrale areae sectionvm. Hic nvmervs pro definitione accipitvr, et principivm Cavalierii est corollarivm. Cylindris obliqvis obtinetvr volvmen omnis coni cvivs basis est figvra convexa inter dvas delineationes continvas comprehensa, praesertim pyramidis basi convexa, cvivs formvlam geometria analytica spatii admiserat. Solida revolvtionis discis et discis perforatis metivntvr, atqve etiam tvnicis cylindricis; pro fvnctione continva, non negativa et stricte monotona, dvae descriptiones eivsdem solidi evndem nvmervm dant, et demonstratio derivatis non vtitvr: tantvm svmmatione per partes et marginibvs integralis.

Proposita discendi

  1. Explicare cvr volvmen definiri debeat, eivs postvlata envntiare et demonstrare volvmen solidi cvivs sectiones aream integrabilem habent et qvod condicioni cylindrorvm satisfacit esse integrale illivs areae.
  2. Volvmina principio Cavalierii compvtare, formvlam volvminis pyramidis qvam geometria analytica admiserat demonstrare et inde eas coni et globi dedvcere.
  3. Volvmina solidorvm revolvtionis per discos, discos perforatos et tvnicas cylindricas compvtare, et demonstrare dvas methodos pro fvnctionibvs stricte monotonis congrvere.
  4. In qvaqve formvla distingvere qvid sit definitio et qvid theorema, et agnoscere qvae hypotheses omitti non possint.

Volvmen eivsqve postvlata

Lectio de qvaestione areae aream figvrae cvrvae non definivit: tria postvlata statvit et ostendit ea svfficere ad qvasdam areas determinandas. Lectio de areis et valore medio fvnctionis methodvm hvivs partis explicavit (postvlata, frvsta simplicia qvorvm mensvra nota est, svmmae inferiores et svperiores, transitvs ad limitem criterio integrabilitatis vel theoremate Darbovxii), et haec lectio eam ad volvmen adhibet, qvod ne ipsvm qvidem pro solido svperficiebvs cvrvis terminato definitvm est. Frvsta simplicia nvnc svnt cylindri, et eorvm bases svnt figvrae planae qvae iam aream habent: polygona, cvm areis in lectione de qvaestione areae admissis; regiones inter dvas delineationes fvnctionvm integrabilivm, respectv vtrivsvis axis plani, cvm area in lectione de areis et valore medio definita; et vniones nvmeri finiti talivm figvrarvm qvae non se svperponvnt, cvm svmma arearvm earvm. Pvnctvm vel segmentvm aream 00 habet, vt rectangvla latere nvllo lectionis de qvaestione areae. Cvm figvra plvres harvm descriptionvm admittit, admittitvr omnes eandem aream ei dare, qvod, vt lectio de areis et valore medio dixit, in cvrsibvs posterioribvs demonstratvr; pro polygonis et discis qvibvs haec lectio vtitvr, congrventia ibi confirmatvr vbi apparent.

Postvlata volvminis. Attribvtio volvminis qvibvsdam solidis, copiis pvnctorvm spatii, nvmervm maiorem qvam 00 vel aeqvalem attribvit, eorvm volvmen, cvm tribvs proprietatibvs infra scriptis.
  1. Cylindrvs: sint BB figvra aream habens in plano x=ux = u contenta, nvmervs w>uw > u et vector (1,σ,τ)(1, \sigma, \tau). Cylindrvs basi BB, altitvdine w−uw - u et generatricibvs illi vectori parallelis, copia pvnctorvm (x,y+σ (x−u),z+τ (x−u))\left(x, y + \sigma \, (x - u), z + \tau \, (x - u)\right) cvm (u,y,z)(u, y, z) in BB et u≤x≤wu \leq x \leq w, volvmen habet aeqvale areae ipsivs BB in w−uw - u dvctae. Est rectvs si σ=τ=0\sigma = \tau = 0, et obliqvvs alioqvin. Idem valet mvneribvs trivm coordinatarvm permvtatis.
  2. Monotonia: si solidvm in alio continetvr et ambo volvmen habent, volvmen primi non maivs est qvam secvndi.
  3. Additivitas: si solidvm est vnio dvorvm solidorvm volvmen habentivm qvae non se svperponvnt, id est qvae sola pvncta ambitvvm svorvm commvnia habent, tvnc volvmen habet, et eivs volvmen est svmma volvminvm dvorvm.

Per indvctionem in nvmero frvstorvm, additivitas valet pro vnione cvivsvis nvmeri finiti solidorvm volvmen habentivm qvae bina non se svperponvnt. Volvmina geometriae elementaris tribvs postvlatis satisfacivnt; exempli gratia, prisma, rectvm vel obliqvvm, cvivs bases in dvobvs planis ad axem perpendicvlaribvs iacent, est cylindrvs cvivs basis est polygonvm. Postvlata non continent solidvm translatvm vel versvm volvmen svvm servare, et haec lectio eo non vtitvr: qvodqve solidvm respectv axivm coordinatorvm collocatvr. Pro solido EE et nvmero xx, sectio ExE_x est copia pvnctorvm (y,z)(y, z) talivm vt (x,y,z)(x, y, z) in EE sit: figvra qvam planvm ad axem abscissarvm perpendicvlare per xx dvctvm in solido secat.

TheoremaVolvmen est integrale areae sectionvm

Sit EE solidvm inter plana x=ax = a et x=bx = b contentvm, cvm a<ba < b, cvivs sectio ExE_x habet, pro qvoqve xx ex [a,b]\icc{a}{b}, aream A(x)A(x), cvm AA integrabili in [a,b]\icc{a}{b}. Ponatvr EE satisfacere condicioni cylindrorvm: pro qvoqve ε>0\varepsilon > 0 exstant partitio P={x0,…,xn}P = \{x_0, \ldots, x_n\} intervalli [a,b]\icc{a}{b} et nvmeri αk≥0\alpha_k \geq 0 et βk\beta_k, pro k=1,…,nk = 1, \ldots, n, tales vt portio ipsivs EE inter plana x=xk−1x = x_{k - 1} et x=xkx = x_k contineat cylindrvm altitvdinis Δxk\Delta x_k cvivs basis aream αk\alpha_k habet (nisi αk=0\alpha_k = 0) et contineatvr in cylindro altitvdinis Δxk\Delta x_k cvivs basis aream βk\beta_k habet (ambo basi in plano x=xk−1x = x_{k - 1}), cvm αk≤A(x)≤βk\alpha_k \leq A(x) \leq \beta_k pro omni xx ex [xk−1,xk]\icc{x_{k - 1}}{x_k} et cvm ∑k=1n(βk−αk) Δxk<ε\sum_{k=1}^{n} (\beta_k - \alpha_k) \, \Delta x_k < \varepsilon. Si EE volvmen VV habet qvod postvlatis volvminis satisfacit, tvnc:

V=∫abA(x) dxV = \int_a^b A(x) \, \mathrm{d}x

Cylindri in laminis contenti intra solidvm manent, et ei qvi eas continent ipsvm tegvnt; eorvm volvmina simvl volvmen et integrale inclvdvnt, in intervallo tam brevi qvam libet.

Demonstratio

  1. ∑k=1nαk Δxk≤V≤∑k=1nβk Δxk\dato{vol}{\sum_{k=1}^{n} \alpha_k \, \Delta x_k \leq V \leq \sum_{k=1}^{n} \beta_k \, \Delta x_k}

    Sint ε>0\varepsilon > 0 et PP, αk\alpha_k et βk\beta_k vt in condicione. Cylindri in portionibvs ipsivs EE cvm αk>0\alpha_k > 0 contenti sola pvncta planorvm x=xkx = x_k commvnia habent, qvae in ambitibvs eorvm iacent; per postvlata cylindri et additivitatis, ad plvra frvsta extensae, eorvm vnio volvmen ∑αk Δxk\sum \alpha_k \, \Delta x_k habet, et per monotoniam non excedit VV (termini cvm αk=0\alpha_k = 0 nihil confervnt, et si omnes tales svnt, margo valet qvia V≥0V \geq 0). Qvodqve pvnctvm ipsivs EE in aliqva portionvm iacet, ita vt EE in vnione cylindrorvm eas continentivm contineatvr, qvi ne ipsi qvidem se svperponvnt, qvia qvisqve inter dvo plana portionis svae manet, et eadem postvlata marginem svperiorem dant.

  2. ∑k=1nαk Δxk≤L(A,P)≤∫abA≤U(A,P)≤∑k=1nβk Δxk\dato{int}{\sum_{k=1}^{n} \alpha_k \, \Delta x_k \leq L(A, P) \leq \int_a^b A \leq U(A, P) \leq \sum_{k=1}^{n} \beta_k \, \Delta x_k}

    Fvnctio AA integrabilis est, ideoqve circvmscripta; per axioma completvdinis, ex lectione de generibvs nvmerorvm, in qvoqve membro infimvm mkm_k et svpremvm MkM_k habet. Cvm αk\alpha_k sit margo inferior valorvm ipsivs AA in membro et βk\beta_k margo svperior, αk≤mk\alpha_k \leq m_k et Mk≤βkM_k \leq \beta_k. Per propositionem de ordine integralivm inferioris et svperioris, ex lectione de integrali Riemanniano:

  3. (∀ε>0)(∣V−∫abA∣<ε)→V=∫abA(x) dx(\forall \varepsilon > 0)\left(\abs{V - \int_a^b A} < \varepsilon\right) \rightarrow \resaltar{V = \int_a^b A(x) \, \mathrm{d}x}

    Volvmen et integrale in vno eodemqve intervallo iacent, longitvdinis minoris qvam ε\varepsilon, et dvo nvmeri intervalli svmmvm eivs longitvdinem distant. Cvm ε\varepsilon qvodlibet sit, si distantia inter ea positiva esset, ipsa pro ε\varepsilon svmpta minor se ipsa evaderet; ergo est 00.

DefinitioVolvmen solidi

Sit EE solidvm inter plana x=ax = a et x=bx = b contentvm, cvm a<ba < b, cvivs sectiones areas A(x)A(x) habent, cvm AA integrabili in [a,b]\icc{a}{b}, et qvod condicioni cylindrorvm satisfacit. Volvmen ipsivs EE est ∫abA(x) dx\int_a^b A(x) \, \mathrm{d}x. Idem valet cvm sectionibvs ad axem ordinatarvm vel ad axem applicatarvm perpendicvlaribvs.

Per theorema, est vnicvs valor cvm postvlatis congrvens, vt in definitione areae svb delineatione, ex lectione de integrali Riemanniano, et eadem ratione pro definitione accipitvr: theorema tantvm dicit qvis nvmervs volvmen esse possit, et definitio praestat aliqvem esse. Postvlatvm cylindri impletvr: sectio cylindri qvoqve plano inter bases eivs est basis translata, qvae eandem aream habet: pro polygono, per geometriam elementarem, et pro regione inter dvas delineationes, per lemma translationis et reflexionis integralis, ex lectione de artibvs ad integralia definita; et qvaeqve lamina cylindri est cylindrvs cvivs basis est vna harvm sectionvm, ita vt condicio valeat cvm αk=βk\alpha_k = \beta_k. Lectio contra non demonstrat definitionem postvlatis pro omnibvs solidis simvl satisfacere: idem solidvm planis ad dvos axes diversos perpendicvlaribvs secari potest, et definitio ei principio dvos nvmeros daret. Theorema de aeqvivalentia discorvm perforatorvm et tvnicarvm, infra, et problema propositvm «Cvnevs Archimedis» ostendvnt eos in casibvs gravibvs congrvere; casvs generalis ad cvrsvs posteriores pertinet, vbi integralia in plvribvs variabilibvs tractantvr, et nihil hvivs lectionis ab eo pendet.

CorollarivmSectiones inclvsae

Sit EE solidvm inter plana x=ax = a et x=bx = b contentvm, cvm a<ba < b, cvivs sectiones areas A(x)A(x) habent, cvm AA integrabili in [a,b]\icc{a}{b}. Ponatvr in qvoqve intervallo [u,w]\icc{u}{w} in [a,b]\icc{a}{b} contento, cvm u<wu < w, exstare dvo pvncta x′x' et x′′x'' illivs intervalli talia vt, pro omni xx ex [u,w]\icc{u}{w}, Ex′⊆Ex⊆Ex′′E_{x'} \subseteq E_x \subseteq E_{x''} et A(x′)≤A(x)≤A(x′′)A(x') \leq A(x) \leq A(x''). Tvnc EE condicioni cylindrorvm satisfacit. Ita fit, exempli gratia, si sectiones cvm xx crescvnt et areae earvm qvoqve: satis est svmere x′=ux' = u et x′′=wx'' = w. Cvm sectiones inclvsae svnt, cylindri recti svper minimam et maximam exacte dant svmmas inferiorem et svperiorem ipsivs AA.

Demonstratio

  1. ∑k=1n(βk−αk) Δxk=∑k=1n(Mk−mk) Δxk=U(A,P)−L(A,P)<ε\sum_{k=1}^{n} (\beta_k - \alpha_k) \, \Delta x_k = \sum_{k=1}^{n} (M_k - m_k) \, \Delta x_k = U(A, P) - L(A, P) < \resaltar{\varepsilon}

    Sint ε>0\varepsilon > 0 et, per criterivm integrabilitatis Riemannianvm, ex lectione de integrali Riemanniano, partitio PP cvm U(A,P)−L(A,P)<εU(A, P) - L(A, P) < \varepsilon. In qvoqve membro, cylindrvs rectvs basi Ex′E_{x'} inter plana x=xk−1x = x_{k - 1} et x=xkx = x_k in EE continetvr, qvia qvaeqve eivs sectio, Ex′E_{x'}, in sectione ipsivs EE continetvr; eodem modo, portio ipsivs EE in cylindro recto basi Ex′′E_{x''} continetvr. Sint αk=A(x′)\alpha_k = A(x') et βk=A(x′′)\beta_k = A(x''): svnt minimvm et maximvm ipsivs AA in membro, qvae ergo cvm mkm_k et MkM_k congrvvnt.

CorollarivmPrincipivm Cavalierii

Sint E1E_1 et E2E_2 solida inter plana x=ax = a et x=bx = b contenta, cvm a<ba < b, qvorvm sectiones areas A1(x)A_1(x) et A2(x)A_2(x) integrabiles in [a,b]\icc{a}{b} habent, et qvae condicioni cylindrorvm satisfacivnt. Si exstat constans λ>0\lambda > 0 talis vt A1(x)=λ A2(x)A_1(x) = \lambda \, A_2(x) pro omni xx ex [a,b]\icc{a}{b}, volvmen ipsivs E1E_1 est λ\lambda vicibvs volvmen ipsivs E2E_2; praesertim, si sectiones dvorvm solidorvm qvoqve plano factae eandem aream habent, dvo idem volvmen habent. Dvae strvices ex eisdem nvmmis, altera recta altera inclinata, idem volvmen habent.

Demonstratio

  1. V1=∫abA1=∫abλ A2=λ∫abA2=λ V2V_1 = \int_a^b A_1 = \int_a^b \lambda \, A_2 = \lambda \int_a^b A_2 = \resaltar{\lambda \, V_2}

    Per definitionem volvminis solidi, dvo volvmina svnt integralia arearvm sectionvm, et per linearitatem integralis, ex lectione de proprietatibvs integralis definiti, constans ex integrali exit.

Cavalierivs id anno 1635 vt principivm indivisibilivm envntiavit, sine demonstratione; hic est corollarivm definitionis, et eivs vis in hypothesi inest: dvo solida condicioni cylindrorvm satisfacere debent. Gratia cylindrorvm obliqvorvm postvlatorvm, ei satisfacivnt etiam solida inclinata, vt coni infra tractati.