Svmmarivm
Haec lectio solida methodo hvivs partis metitvr. Cvm volvmen solidi svperficiebvs cvrvis terminati nondvm definitvm sit, tria postvlata statvit (cylindrvs, rectvs vel obliqvvs, aream basis svae in altitvdinem dvctam metitvr; solidvm in alio contentvm non maivs volvmen habet; solidvm in dvo qvae non se svperponvnt divisvm svmmam dvorvm metitvr) et demonstrat, si sectiones solidi planis ad axem perpendicvlaribvs factae aream integrabilem habeant et qvaeqve lamina inter dvos cylindros iaceat qvorvm bases pavlvm differant, vnicvm volvmen cvm eis congrvens esse integrale areae sectionvm. Hic nvmervs pro definitione accipitvr, et principivm Cavalierii est corollarivm. Cylindris obliqvis obtinetvr volvmen omnis coni cvivs basis est figvra convexa inter dvas delineationes continvas comprehensa, praesertim pyramidis basi convexa, cvivs formvlam geometria analytica spatii admiserat. Solida revolvtionis discis et discis perforatis metivntvr, atqve etiam tvnicis cylindricis; pro fvnctione continva, non negativa et stricte monotona, dvae descriptiones eivsdem solidi evndem nvmervm dant, et demonstratio derivatis non vtitvr: tantvm svmmatione per partes et marginibvs integralis.
Proposita discendi
- Explicare cvr volvmen definiri debeat, eivs postvlata envntiare et demonstrare volvmen solidi cvivs sectiones aream integrabilem habent et qvod condicioni cylindrorvm satisfacit esse integrale illivs areae.
- Volvmina principio Cavalierii compvtare, formvlam volvminis pyramidis qvam geometria analytica admiserat demonstrare et inde eas coni et globi dedvcere.
- Volvmina solidorvm revolvtionis per discos, discos perforatos et tvnicas cylindricas compvtare, et demonstrare dvas methodos pro fvnctionibvs stricte monotonis congrvere.
- In qvaqve formvla distingvere qvid sit definitio et qvid theorema, et agnoscere qvae hypotheses omitti non possint.
Volvmen eivsqve postvlata
Lectio de qvaestione areae aream figvrae cvrvae non definivit: tria postvlata statvit et ostendit ea svfficere ad qvasdam areas determinandas. Lectio de areis et valore medio fvnctionis methodvm hvivs partis explicavit (postvlata, frvsta simplicia qvorvm mensvra nota est, svmmae inferiores et svperiores, transitvs ad limitem criterio integrabilitatis vel theoremate Darbovxii), et haec lectio eam ad volvmen adhibet, qvod ne ipsvm qvidem pro solido svperficiebvs cvrvis terminato definitvm est. Frvsta simplicia nvnc svnt cylindri, et eorvm bases svnt figvrae planae qvae iam aream habent: polygona, cvm areis in lectione de qvaestione areae admissis; regiones inter dvas delineationes fvnctionvm integrabilivm, respectv vtrivsvis axis plani, cvm area in lectione de areis et valore medio definita; et vniones nvmeri finiti talivm figvrarvm qvae non se svperponvnt, cvm svmma arearvm earvm. Pvnctvm vel segmentvm aream habet, vt rectangvla latere nvllo lectionis de qvaestione areae. Cvm figvra plvres harvm descriptionvm admittit, admittitvr omnes eandem aream ei dare, qvod, vt lectio de areis et valore medio dixit, in cvrsibvs posterioribvs demonstratvr; pro polygonis et discis qvibvs haec lectio vtitvr, congrventia ibi confirmatvr vbi apparent.
Postvlata volvminis. Attribvtio volvminis qvibvsdam solidis, copiis pvnctorvm spatii, nvmervm maiorem qvam vel aeqvalem attribvit, eorvm volvmen, cvm tribvs proprietatibvs infra scriptis.
- Cylindrvs: sint figvra aream habens in plano contenta, nvmervs et vector . Cylindrvs basi , altitvdine et generatricibvs illi vectori parallelis, copia pvnctorvm cvm in et , volvmen habet aeqvale areae ipsivs in dvctae. Est rectvs si , et obliqvvs alioqvin. Idem valet mvneribvs trivm coordinatarvm permvtatis.
- Monotonia: si solidvm in alio continetvr et ambo volvmen habent, volvmen primi non maivs est qvam secvndi.
- Additivitas: si solidvm est vnio dvorvm solidorvm volvmen habentivm qvae non se svperponvnt, id est qvae sola pvncta ambitvvm svorvm commvnia habent, tvnc volvmen habet, et eivs volvmen est svmma volvminvm dvorvm.
Per indvctionem in nvmero frvstorvm, additivitas valet pro vnione cvivsvis nvmeri finiti solidorvm volvmen habentivm qvae bina non se svperponvnt. Volvmina geometriae elementaris tribvs postvlatis satisfacivnt; exempli gratia, prisma, rectvm vel obliqvvm, cvivs bases in dvobvs planis ad axem perpendicvlaribvs iacent, est cylindrvs cvivs basis est polygonvm. Postvlata non continent solidvm translatvm vel versvm volvmen svvm servare, et haec lectio eo non vtitvr: qvodqve solidvm respectv axivm coordinatorvm collocatvr. Pro solido et nvmero , sectio est copia pvnctorvm talivm vt in sit: figvra qvam planvm ad axem abscissarvm perpendicvlare per dvctvm in solido secat.
Sit solidvm inter plana et contentvm, cvm , cvivs sectio habet, pro qvoqve ex , aream , cvm integrabili in . Ponatvr satisfacere condicioni cylindrorvm: pro qvoqve exstant partitio intervalli et nvmeri et , pro , tales vt portio ipsivs inter plana et contineat cylindrvm altitvdinis cvivs basis aream habet (nisi ) et contineatvr in cylindro altitvdinis cvivs basis aream habet (ambo basi in plano ), cvm pro omni ex et cvm . Si volvmen habet qvod postvlatis volvminis satisfacit, tvnc:
Cylindri in laminis contenti intra solidvm manent, et ei qvi eas continent ipsvm tegvnt; eorvm volvmina simvl volvmen et integrale inclvdvnt, in intervallo tam brevi qvam libet.
Demonstratio
Sint et , et vt in condicione. Cylindri in portionibvs ipsivs cvm contenti sola pvncta planorvm commvnia habent, qvae in ambitibvs eorvm iacent; per postvlata cylindri et additivitatis, ad plvra frvsta extensae, eorvm vnio volvmen habet, et per monotoniam non excedit (termini cvm nihil confervnt, et si omnes tales svnt, margo valet qvia ). Qvodqve pvnctvm ipsivs in aliqva portionvm iacet, ita vt in vnione cylindrorvm eas continentivm contineatvr, qvi ne ipsi qvidem se svperponvnt, qvia qvisqve inter dvo plana portionis svae manet, et eadem postvlata marginem svperiorem dant.
Fvnctio integrabilis est, ideoqve circvmscripta; per axioma completvdinis, ex lectione de generibvs nvmerorvm, in qvoqve membro infimvm et svpremvm habet. Cvm sit margo inferior valorvm ipsivs in membro et margo svperior, et . Per propositionem de ordine integralivm inferioris et svperioris, ex lectione de integrali Riemanniano:
Volvmen et integrale in vno eodemqve intervallo iacent, longitvdinis minoris qvam , et dvo nvmeri intervalli svmmvm eivs longitvdinem distant. Cvm qvodlibet sit, si distantia inter ea positiva esset, ipsa pro svmpta minor se ipsa evaderet; ergo est .
Sit solidvm inter plana et contentvm, cvm , cvivs sectiones areas habent, cvm integrabili in , et qvod condicioni cylindrorvm satisfacit. Volvmen ipsivs est . Idem valet cvm sectionibvs ad axem ordinatarvm vel ad axem applicatarvm perpendicvlaribvs.
Per theorema, est vnicvs valor cvm postvlatis congrvens, vt in definitione areae svb delineatione, ex lectione de integrali Riemanniano, et eadem ratione pro definitione accipitvr: theorema tantvm dicit qvis nvmervs volvmen esse possit, et definitio praestat aliqvem esse. Postvlatvm cylindri impletvr: sectio cylindri qvoqve plano inter bases eivs est basis translata, qvae eandem aream habet: pro polygono, per geometriam elementarem, et pro regione inter dvas delineationes, per lemma translationis et reflexionis integralis, ex lectione de artibvs ad integralia definita; et qvaeqve lamina cylindri est cylindrvs cvivs basis est vna harvm sectionvm, ita vt condicio valeat cvm . Lectio contra non demonstrat definitionem postvlatis pro omnibvs solidis simvl satisfacere: idem solidvm planis ad dvos axes diversos perpendicvlaribvs secari potest, et definitio ei principio dvos nvmeros daret. Theorema de aeqvivalentia discorvm perforatorvm et tvnicarvm, infra, et problema propositvm «Cvnevs Archimedis» ostendvnt eos in casibvs gravibvs congrvere; casvs generalis ad cvrsvs posteriores pertinet, vbi integralia in plvribvs variabilibvs tractantvr, et nihil hvivs lectionis ab eo pendet.
Sit solidvm inter plana et contentvm, cvm , cvivs sectiones areas habent, cvm integrabili in . Ponatvr in qvoqve intervallo in contento, cvm , exstare dvo pvncta et illivs intervalli talia vt, pro omni ex , et . Tvnc condicioni cylindrorvm satisfacit. Ita fit, exempli gratia, si sectiones cvm crescvnt et areae earvm qvoqve: satis est svmere et . Cvm sectiones inclvsae svnt, cylindri recti svper minimam et maximam exacte dant svmmas inferiorem et svperiorem ipsivs .
Demonstratio
Sint et, per criterivm integrabilitatis Riemannianvm, ex lectione de integrali Riemanniano, partitio cvm . In qvoqve membro, cylindrvs rectvs basi inter plana et in continetvr, qvia qvaeqve eivs sectio, , in sectione ipsivs continetvr; eodem modo, portio ipsivs in cylindro recto basi continetvr. Sint et : svnt minimvm et maximvm ipsivs in membro, qvae ergo cvm et congrvvnt.
Sint et solida inter plana et contenta, cvm , qvorvm sectiones areas et integrabiles in habent, et qvae condicioni cylindrorvm satisfacivnt. Si exstat constans talis vt pro omni ex , volvmen ipsivs est vicibvs volvmen ipsivs ; praesertim, si sectiones dvorvm solidorvm qvoqve plano factae eandem aream habent, dvo idem volvmen habent. Dvae strvices ex eisdem nvmmis, altera recta altera inclinata, idem volvmen habent.
Demonstratio
Per definitionem volvminis solidi, dvo volvmina svnt integralia arearvm sectionvm, et per linearitatem integralis, ex lectione de proprietatibvs integralis definiti, constans ex integrali exit.
Cavalierivs id anno 1635 vt principivm indivisibilivm envntiavit, sine demonstratione; hic est corollarivm definitionis, et eivs vis in hypothesi inest: dvo solida condicioni cylindrorvm satisfacere debent. Gratia cylindrorvm obliqvorvm postvlatorvm, ei satisfacivnt etiam solida inclinata, vt coni infra tractati.
Argvmentvm oneratvr…