Svmmarivm
Haec lectio notionem lectionis svperioris in definitionem convertit: area svb cvrva est vnicvs nvmervs qvi inter svmmas per defectvm et svmmas per excessvm manet. Pro fvnctione in intervallo clavso circvmscripta partitiones definit, partitionem svbtiliorem et normam earvm, atqve svmmas inferiorem et svperiorem, ex infimo et svpremo fvnctionis in qvoqve membro constrvctas. Ostendit pvnctis additis svmmam inferiorem non decrescere nec svperiorem crescere, et omnem svmmam inferiorem minorem esse qvam omnem svmmam svperiorem vel aeqvalem; per axioma completvdinis svpremvm svmmarvm inferiorvm et infimvm svperiorvm exsistvnt, eaqve svnt integrale inferivs et integrale svperivs. Si congrvvnt, fvnctio integrabilis est et ille nvmervs est eivs integrale. Criterivm integrabilitatis Riemannianvm demonstrat, etiam per seqventias partitionvm, et ex definitione compvtat integralia constantis, ipsivs et ipsivs . Ostendit omnem aream qvae postvlatis lectionis svperioris satisfaciat integrale esse, eoqve aream svb delineatione definit. Postremo svmmas Riemannianas definit, cvm pvncto intermedio in qvoqve membro, earvmqve limitem norma ad nihilvm tendente, et theorema Darbovxii demonstrat: fvnctio integrabilis est si et solvm si eivs svmmae Riemannianae limitem habent, isqve limes est integrale; praesertim svmmae membrorvm aeqvalivm ad integrale tendvnt.
Proposita discendi
- Partitiones, svmmas inferiores et svperiores et integralia inferivs et svperivs fvnctionis circvmscriptae definire, et lemma partitionis svbtilioris eivsqve conseqventias demonstrare.
- Fvnctionem integrabilem eivsqve integrale definire, et criterivm integrabilitatis Riemannianvm demonstrare, etiam in forma per seqventias partitionvm.
- Svmmas Riemannianas earvmqve limitem norma ad nihilvm tendente definire, et theorema Darbovxii demonstrare, qvod dvas integralis definitiones aeqvivalentes reddit.
- Integralia ex definitione compvtare, partitionibvs et pvnctis intermediis commodis electis, et aream svb delineatione vt integrale legere.
Partitiones et svmmae inferiores et svperiores
Lectio de qvaestione areae complvres areas inter svmmas rectangvlorvm inclvsit et in tribvs officiis nondvm perfectis desiit: qvaslibet divisiones intervalli admittere, fvnctiones non monotonas admittere, infimo et svpremo fvnctionis in qvoqve membro pro altitvdinibvs, et scire qvando svmmae per defectvm et per excessvm qvantvm libet appropinqvent. Haec lectio dvo prima perficit et criterivm tertii dat; lectio de fvnctionibvs integrabilibvs decernet qvae fvnctiones ei satisfaciant.
Sint . Partitio intervalli est copia finita cvm . Intervalla , vbi a vsqve ad , svnt eivs membra; est longitvdo membri , et norma partitionis est maxima harvm longitvdinvm:
Si et partitiones intervalli svnt et , dicitvr partitio svbtilior qvam . Partitio cvm aeqvabilis vocatvr, membrorvm; eivs norma est .
Dvae partitiones et intervalli semper partitionem svbtiliorem commvnem habent, earvm vnionem , qvae copia finita est qvae et continet et cvivs pvncta, ordinata, partitionem efficivnt. Qvodqve membrvm partitionis svbtilioris qvam in aliqvo membro partitionis continetvr, et ideo svbtiliorem reddere normam non avget. Longitvdines membrorvm semper svmmam efficivnt: per theorema svmmae telescopicae, ex lectione de svmmationibvs, progressionibvs et indvctione, .
Sit fvnctio in circvmscripta, id est talis vt nvmeri et exsistant cvm pro omni ex , et sit partitio intervalli . Pro qvoqve sint et infimvm et svpremvm valorvm cvm . Svmma inferior et svmma svperior fvnctionis ad pertinentes svnt:
Nvmeri et exsistvnt per axioma completvdinis, ex lectione de generibvs nvmerorvm: copia valorvm fvnctionis in membro non vacva est et svpra per circvmscripta, ideoqve svpremvm habet; copia oppositorvm horvm valorvm svpra per circvmscripta est, et oppositvm eivs svpremi est maxima margo inferior valorvm, eorvm infimvm. Cvm margo inferior sit et maxima, ; eodem modo ; et . Mvltiplicando per et svmmando, cvm theoremate proprietatvm svmmationis, ex lectione de svmmationibvs:
Si valores negativos non capit, est area rectangvlorvm in regione svb delineatione contentorvm, et area rectangvlorvm eam tegentivm. Si in crescens est, valor margo inferior valorvm membri est et vnvs ex eis, ita vt eorvm infimvm sit; eodem modo , et cvm partitione aeqvabili svmmae svnt et lectionis svperioris.
Sit fvnctio in circvmscripta, et sint et partitiones intervalli cvm . Tvm:
Membro diviso, infimvm in qvoqve frvsto non minvs est qvam infimvm in membro integro, nec svpremvm maivs. Figvra ostendit, pro fvnctione non monotona, qvid svmma inferior lvcretvr et qvid svperior amittat pvncto addito, atqve partitionem svbtiliorem plvribvs pvnctis.
Demonstratio
Ponamvs primvm vnvm tantvm pvnctvm plvs habere qvam , scilicet cvm . Cetera membra commvnia svnt. Sint et infima fvnctionis in et in . Nvmervs margo inferior valorvm fvnctionis in membro est, ideoqve valorvm in qvoqve frvsto; cvm infimvm maxima margo inferior sit, et .
Eodem modo, si et svprema in dvobvs frvstis svnt, margo svperior valorvm in vtroqve est, et , . Inaeqvalitas media est ea svmmarvm eivsdem partitionis.
Si habet pvncta plvra qvam , singvla addvntvr: , qvaqve partitione vno pvncto plvs habente qvam ea qvae antecedit. Per indvctionem in , dvobvs primis articvlis in qvaqve additione adhibitis, inaeqvalitates conivngvntvr.
Sit fvnctio in circvmscripta. Pro omnibvs binis partitionibvs et intervalli , . Dvae partitiones nihil inter se commvne habere possvnt, sed earvm vnio partitio svbtilior est qvam vtraqve.
Demonstratio
Vnio partitio svbtilior est qvam et qvam ; lemma partitionis svbtilioris, bis adhibitvm, inaeqvalitates dat.
Argvmentvm oneratvr…