Svmmarivm
Haec lectio primitivas fvnctionvm invenit qvae vnam ex radicibvs , vel continent, cvm , svbstitvendo per fvnctionem trigonometricam vel hyperbolicam cvivs qvadratvm, per identitatem fvndamentalem, radicandvm in qvadratvm perfectvm convertit. Qvaeqve svbstitvtio casvs est mvtationis variabilis per fvnctionem inversam: intervallvm novae variabilis ita eligitvr vt svbstitvtio invertibilis sit, derivata eivs non evanescat et radix cvm signo noto simplificetvr, sine valore absolvto vel cvm eo ivstificato. Sic primitivae trivm radicvm obtinentvr, primvm fvnctionibvs trigonometricis, deinde hyperbolicis, et dvae viae comparantvr. Lectio clavditvr methodo qvadrati complendi, qvae radicem cvivslibet polynomii secvndi gradvs ad vnam ex tribvs radicibvs svpra dictis redvcit.
Proposita discendi
- Eligere, pro vnaqvaqve ex radicibvs , et , svbstitvtionem trigonometricam et intervallvm novae variabilis in qvo invertibilis est, et radicem cvm signo recto simplificare.
- Primitivas trivm radicvm demonstrare, cvm intervallo in qvo qvaeqve valet, extremis inclvsis in qvibvs radix evanescit.
- Svbstitvtiones hyperbolicas adhibere, eas cvm trigonometricis comparare et confirmare primitivas dvarvm viarvm constante differre.
- Qvadratvm complere vt ad vnam ex tribvs radicibvs redvcatvr, et casvs agnoscere in qvibvs dominivm est recta tota, dvae semirectae, intervallvm circvmscriptvm vel copia sine intervallis.
Tres radices et tres svbstitvtiones trigonometricae
Consideremvs fvnctiones qvae radicem formae , vel continent, cvm . Nvlla regvla tabvlae primitivarvm eas generaliter expedit, sed qvaeqve in fvnctionem trigonometricam sine radicibvs convertitvr, si per , vel svbstitvitvr: identitates Pythagoricae , et ex radicando qvadratvm facivnt. Theorema svbstitvtionvm trigonometricarvm, ex lectione de identitatibvs trigonometricis fvndamentalibvs, hvnc calcvlvm iam fecit cvm . Ad integrandvm aliqvid amplivs reqviritvr: theorema mvtationis variabilis per fvnctionem inversam, ex lectione de integratione per mvtationem variabilis, intervallvm postvlat in qvo svbstitvtio derivabilis sit cvm , et integrandvm in definitvm esse. Ideo intervalla ipsivs aperta svnt: in extremis eorvm derivata svbstitvtionis evanescit avt non exsistit.
Sit . In qvoqve casv derivabilis est in intervallo cvm , imago et inversa eae svnt qvae indicantvr, et radix hoc modo simplificatvr:
- , in : , , et ;
- , in : , , et ;
- , in et in : , , in vtroqve casv , et valet in et in .
Qvaeqve identitas Pythagorica qvadratvm radicis dat, et signvm fvnctionis trigonometricae in intervallo electo decernit vtra ex dvabvs radicibvs qvadratis sit.
Demonstratio
In est , et derivata positiva est. Per theorema restrictionvm biiectivarvm, ex lectione de fvnctionibvs trigonometricis inversis, sinvs biiectio est ex in , et crescens est, per theorema monotoniae in intervallis principalibvs; sine extremis, , et . Cvm pro omni reali:
Derivata positiva est in , tangens per idem theorema biiectio est ex in , et . In est .
Derivata positiva est in et in , vbi . Si , tvm in iacet nec nvllvm est; per theorema restrictionvm biiectivarvm, vnicvm est ex cvm , id est cvm , et in iacet si et in si . Tangens positiva est in et negativa in .
Figvra instrvmentvm exhibet ad variabilem redevndi: in qvoqve casv triangvlvm rectangvlvm cvm angvlo , cvivs latera svnt , et radix. Ex eo ceterae fvnctiones trigonometricae ipsivs legvntvr; verbi gratia, si , tvm et . Triangvlvm solvm valet si inter et iacet; pro ceteris valoribvs eaedem aeqvalitates demonstrantvr theoremate compositionvm decvssatarvm, ex lectione de fvnctionibvs trigonometricis inversis, secvndvm qvod in , vel directe signo in propositione fixo.
In tertio casv signvm in vitari non potest, si eadem inversa in vtroqve ramo desideratvr. Intervallvm , vbi tangens positiva est, signvm vitat, sed tvm inversa est ; ambae electiones eandem primitivam dant, constante excepta. Theorema svbstitvtionvm trigonometricarvm solvm tractabat; propositio id ad ramvm negativvm extendit.
Sit . In intervallo clavso :
In :
In vnoqvoqve ex intervallis et , cvm vna constante pro qvoqve intervallo:
Qvaeqve formvla obtinetvr svbstitvtione congrventi propositionis svperioris, et valet etiam in extremis in qvibvs radix evanescit.
Demonstratio
Cvm in , integrandvm in variabili est . Per redvctionem potentiarvm et corollarivm mvtationis linearis variabilis, ex lectione de mvtatione variabilis, obtinetvr . Ad redevndvm, et , per propositionem; theorema svbstitvtionis inversae primitivam in dat.
Fvnctio continva est in : radix enim continva est, et arcvs sinvs, per corollarivm continvitatis inversae, ex lectione de theoremate valoris intermedii; derivata eivs in radix est, qvae ad in extremis tendit. Per corollarivm limitis derivatae, ex lectione de theorematis Fermatii, Rollii, Lagrangii et Cavchii, in derivatam sinistram habet, et in derivatam dextram, valori radicis aeqvales: primitiva est in .
Cvm in , integrandvm in variabili est , et primitiva ipsivs ea est propositionis redvctionis potentiarvm secantis, cvm theoremate primitivae secantis, ex lectione de integralibvs trigonometricis; in est . Redevndo, cvm et , logarithmvs est , et constans in inclvditvr.
Cvm in , integrandvm in variabili est , propter . Primitivis ipsorvm et , qvas propositio redvctionis potentiarvm secantis et theorema primitivae secantis dant, ex lectione de integralibvs trigonometricis, obtinetvr ; redevndo, cvm et , prodit formvla envntiati addita constante , in .
In radix est , integrandvm in est et primitiva eivs est ; redevndo, , et apparet . Cvm , ille logarithmvs est , et rvrsvs prodit , in . In , vt in secvndo articvlo, continva est et derivata eivs ad tendit.
In dvobvs postremis articvlis est fvnctio envntiati. Signvm rami negativi formvlam non mvtat, qvia valor absolvtvs logarithmi id absorbet; sed sine propositione svperiore nesciretvr eandem expressionem in vtraqve semirecta valere. Eaedem svbstitvtiones primitivas reciprocarvm radicvm dant, qvas propositio primitivarvm cvm parametro, ex lectione de mvtatione variabilis, alio modo obtinvit: cvm , verbi gratia, in convertitvr, qvod redevndo est .
Argvmentvm oneratvr…