Ad argvmentvm transi
Topos Uranos

Svmmarivm

Haec lectio primitivas prodvctorvm potentiarvm fvnctionvm trigonometricarvm invenit dvobvs instrvmentis iam demonstratis: mvtatione variabilis et identitatibvs trigonometricis. Si sinvs vel cosinvs exponentem imparem habet, factor separatvr, qvi derivata alterivs fvnctionis est, et reliqvvm ope identitatis Pythagoricae vt polynomivm scribitvr; si ambo exponentes pares svnt, formvlae redvctionis potentiarvm exponentes deprimvnt freqventia dvplicata, et prodvctvm in svmmam cosinvvm vertitvr. Potentiae tangentis et secantis eodem modo tractantvr, cvm 1+tan⁡2x=sec⁡2x1 + \tan^2 x = \sec^2 x; ad eas primitiva reqviritvr qvae immediata non est, ∫sec⁡x dx=ln⁡∣sec⁡x+tan⁡x∣+C\int \sec x \, \mathrm{d}x = \ln \abs{\sec x + \tan x} + C, qvae in vnoqvoqve intervallo valet in qvo secans definita est, cvm vna constante pro vnoqvoqve intervallo. Lectio clavditvr prodvctis sinvvm et cosinvvm freqventiarvm diversarvm, qvae formvla de prodvcto in svmmam in svmmas vertit.

Proposita discendi

  1. Primitivam ipsivs sin⁡mxcos⁡nx\sin^m x \cos^n x invenire, cvm aliqvis exponens impar est, per mvtationem variabilis, et cvm ambo pares svnt, per redvctionem potentiarvm, demonstrando methodvm in vtroqve casv valere.
  2. Primitivam secantis et formvlam redvctionis potentiarvm eivs demonstrare, easqve ad prodvcta potentiarvm tangentis et secantis adhibere, in intervallo in qvo valent.
  3. Primitivas prodvctorvm sinvvm et cosinvvm freqventiarvm diversarvm per formvlam de prodvcto in svmmam invenire, et agnoscere qvid mvtetvr cvm freqventiae congrvvnt.
  4. Primitivas variis methodis inventas comparare et confirmare eas in vnoqvoqve intervallo constante differre.

Potentia impar sinvs vel cosinvs

Integralia trigonometrica novam artem non exigvnt, sed vt ope identitatvm trigonometricarvm agnoscatvr forma f(g(x)) g′(x)f(g(x)) \, g'(x) theorematis de integratione per mvtationem variabilis, ex lectione de integratione per mvtationem variabilis. Consideremvs ∫sin⁡mxcos⁡nx dx\int \sin^m x \cos^n x \, \mathrm{d}x. Cvm derivata sinvs sit cosinvs, si cosinvs exponentem imparem habet, factor cos⁡x\cos x separatvr, et reliqvvm, qvod est potentia par cosinvs, per sinvm scribitvr identitate Pythagorica cos⁡2x=1−sin⁡2x\cos^2 x = 1 - \sin^2 x.

PropositioPotentiae sinvs et cosinvs cvm exponente impari

Sint mm et jj nvmeri integri non negativi, et sit PP primitiva in R\mathbb{R} polynomii um(1−u2)ju^m \left(1 - u^2\right)^j. Tvm P(sin⁡x)P(\sin x) est primitiva ipsivs sin⁡mxcos⁡2j+1x\sin^m x \cos^{2j + 1} x in R\mathbb{R}, et −P(cos⁡x)-P(\cos x) est primitiva ipsivs cos⁡mxsin⁡2j+1x\cos^m x \sin^{2j + 1} x in R\mathbb{R}:

∫sin⁡mxcos⁡2j+1x dx=P(sin⁡x)+C,∫cos⁡mxsin⁡2j+1x dx=−P(cos⁡x)+C\int \sin^m x \cos^{2j + 1} x \, \mathrm{d}x = P(\sin x) + C, \qquad \int \cos^m x \sin^{2j + 1} x \, \mathrm{d}x = -P(\cos x) + C

Factor cos⁡x\cos x vel sin⁡x\sin x separatvr, qvi praeter signvm derivata alterivs fvnctionis est, et reliqvvm vt polynomivm in illa altera fvnctione scribitvr.

Demonstratio

  1. sin⁡mxcos⁡2j+1x=sin⁡mx(1−sin⁡2x)jcos⁡x=f(sin⁡x)⋅cos⁡x\sin^m x \cos^{2j + 1} x = \sin^m x \left(1 - \sin^2 x\right)^j \cos x = \resaltar{f(\sin x) \cdot \cos x}

    Sit f(u)=um(1−u2)jf(u) = u^m \left(1 - u^2\right)^j. Per theorema de identitatibvs fvndamentalibvs, ex lectione de identitatibvs trigonometricis fvndamentalibvs, cos⁡2x=1−sin⁡2x\cos^2 x = 1 - \sin^2 x pro omni xx reali; integrandvm formam mvtationis variabilis habet cvm g(x)=sin⁡xg(x) = \sin x.

  2. ∫f(sin⁡x)cos⁡x dx=P(sin⁡x)+C\int f(\sin x) \cos x \, \mathrm{d}x = \resaltar{P(\sin x) + C}

    Polynomivm ff primitivas in R\mathbb{R} habet, per propositionem de primitivis potentiarvm et theorema de linearitate, ex lectione de primitivis. Per theorema de integratione per mvtationem variabilis, cvm J=RJ = \mathbb{R} et g(x)=sin⁡xg(x) = \sin x, derivabili in R\mathbb{R} cvm derivata cos⁡x\cos x, P(sin⁡x)P(\sin x) est primitiva ipsivs f(sin⁡x)cos⁡xf(\sin x) \cos x in R\mathbb{R}.

  3. cos⁡mxsin⁡2j+1x=−f(cos⁡x)⋅(−sin⁡x)→∫cos⁡mxsin⁡2j+1x dx=−P(cos⁡x)+C\cos^m x \sin^{2j + 1} x = -f(\cos x) \cdot \left(-\sin x\right) \rightarrow \resaltar{\int \cos^m x \sin^{2j + 1} x \, \mathrm{d}x = -P(\cos x) + C}

    Eodem modo, sin⁡2x=1−cos⁡2x\sin^2 x = 1 - \cos^2 x et derivata cosinvs est −sin⁡x-\sin x; mvtatio variabilis cvm g(x)=cos⁡xg(x) = \cos x primitivam P(cos⁡x)P(\cos x) ipsivs −cos⁡mxsin⁡2j+1x-\cos^m x \sin^{2j + 1} x dat, et linearitas signvm mvtat.

Exempli gratia, in ∫sin⁡2xcos⁡3x dx\int \sin^2 x \cos^3 x \, \mathrm{d}x cosinvs exponentem imparem 33 habet, cvm m=2m = 2 et j=1j = 1; polynomivm est u2(1−u2)=u2−u4u^2 \left(1 - u^2\right) = u^2 - u^4, et in R\mathbb{R}:

∫sin⁡2xcos⁡3x dx=∫(u2−u4) du=13sin⁡3x−15sin⁡5x+C\int \sin^2 x \cos^3 x \, \mathrm{d}x = \int \left(u^2 - u^4\right) \, \mathrm{d}u = \frac{1}{3} \sin^3 x - \frac{1}{5} \sin^5 x + C

Si ambo exponentes impares svnt, vtravis svbstitvtio eligi potest, et primitivae qvae orivntvr diversam speciem habent: problema solvtvm «Tres primitivae ipsivs sin⁡3xcos⁡3x\sin^3 x \cos^3 x» eas comparat. Demonstratio non adhibet mm nvmervm integrvm non negativvm esse, sed tantvm fvnctionem um(1−u2)ju^m \left(1 - u^2\right)^j primitivam habere in intervallo qvod valores ipsivs sin⁡x\sin x contineat; cvm aliis exponentibvs, primitiva in intervallo minore valet, vt in problemate solvto «Exponens fractionarivs et dominivm divisvm».