Svmmarivm
Haec lectio regvlam catenae invertit: si primitiva est ipsivs in intervallo et derivabilis est in intervallo , valores in habens, compositio primitiva est ipsivs in . Hoc theorema, qvod derivando demonstratvr, notationem , ivstificat, qva calcvlvs svbstitvtio symbolorvm esse videtvr, qvamqvam non est. Prima eivs consectaria svnt mvtatio linearis, qvae tabvlam primitivarvm immediatarvm ad formvlas cvm parametro extendit, et tres formae qvas primo aspectv agnoscere expedit: qvotiens , potentia et exponentialis ; ex prima primitivae tangentis et cotangentis obtinentvr. Lectio etiam svbstitvtionem inversam, , demonstrat, qvae derivatam sine nihilis postvlat vt ad variabilem pristinam redire liceat, et criteriis ad svbstitvtionem eligendam clavditvr.
Proposita discendi
- Theorema mvtationis variabilis per regvlam catenae demonstrare, et notatione , vti tamqvam abbreviatione qvam theorema ivstificat.
- Mvtationem linearem et primitivas cvm parametro dedvcere, et formas , et agnoscere, cvm intervallo in qvo qvaeqve primitiva valet.
- Svbstitvtionem inversam demonstrare, explicare cvr derivatam sine nihilis postvlet, ad variabilem pristinam redire et primitivam ad terminvm intervalli extendere, vbi res postvlat.
- Svbstitvtionem eligere, integrando, si opvs est, aliter scripto, et primitivas specie diversas, viis diversis obtentas, comparare.
Regvla catenae retro lecta
Tabvla primitivarvm immediatarvm ex lectione de primitivis et integrali indefinito derivatas fvnctionvm elementarivm retro legit, et linearitas derivatam combinationis linearis retro legit. Nevtra dicit qvid faciendvm sit cvm . At hoc integrandvm derivata est compositionis: per regvlam catenae, derivata ipsivs est . Factor derivata est fvnctionis interioris, et cosinvs, in fvnctione interiore compvtatvs, derivata est exterioris. Vt talis primitiva agnoscatvr, in integrando videnda est fvnctio in compvtata, per mvltiplicata.
Sint intervallvm plvs qvam vno pvncto praeditvm, primitiva ipsivs in , intervallvm plvs qvam vno pvncto praeditvm et fvnctio in qvoqve pvncto ipsivs derivabilis, cvm . Tvm primitiva est ipsivs in :
Derivatvr per regvlam catenae. Figvra ostendit, cvm , et , integrandvm et primitivam , cvm recta tangente cvivs declivitas valor integrandi est, ac deinde translationes verticales hvivs primitivae.
Demonstratio
Sit pvnctvm ipsivs . Cvm intervallvm sit plvs qvam vno pvncto praeditvm, pvnctvm accvmvlationis est ipsivs . Fvnctio derivabilis est in , valores eivs in svnt, et derivabilis est in , derivatam habens, per definitionem primitivae (si terminvs est ipsivs qvi ad pertinet, haec derivata lateralis est, qvae derivata est ipsivs tamqvam fvnctionis in definitae). Per theorema regvlae catenae, ex lectione de regvla catenae:
Aeqvalitas in qvoqve pvncto ipsivs valet: primitiva est ipsivs in . Per theorema de primitivis fvnctionis in intervallo, ex lectione de primitivis, ceterae ab ea constante differvnt.
Theorema non postvlat vt continva sit, neqve vt iniectiva sit avt derivatam sine nihilis habeat: postvlat vt primitivam habeat in intervallo qvod valores ipsivs contineat, et vt derivabilis sit. In exemplo, derivabilis est in , imago eivs in continetvr, vbi primitiva est ipsivs , et in :
Hypothesis ea est qvae intervallvm eivs qvod invenitvr figit: si primitiva est ipsivs solvm in , compositio primitiva est solvm vbi valores svos in capit. Qvod theorema non solvit est agnoscere, in integrando dato, formam ; hvic rei reliqva lectio dedicatvr.
Argvmentvm oneratvr…