Ad argvmentvm transi
Topos Uranos
Latine

Formvlae in versv et seorsvm positae

Svmmarivm

Haec lectio docet qvomodo in modvm mathematicvm intretvr et qvomodo ex eo prvdenter exeatvr. Explicat qvid in eo modo prae textv mvtetvr: litterae inclinatae vt variabiles componvntvr, spatia fontis non nvmerantvr et machina intervallvm cvivsqve signi secvndvm eivs classem compvtat, versvs vacvi vetantvr, et qvaedam signa in altero tantvm modo exstant; ostendit cvr variabilis non per \textit scribatvr et qvid in LvaLaTeX accidat symbolo mathematico extra modvm svvm scripto. Formvlas in versv proponit, per $…$ et \(…\), altitvdinem earvm finitam, versvm intra eas fractvm, tildem et interpvnctionem; formvlas seorsvm positas, per \[…\] et ambitvs equation et equation*, vt partes sententiae qvae interpvngvntvr, et cavsas cvr neqve $$…$$ adhibeatvr neqve versvs vacvvs ante eas relinqvatvr; nvmerationem, per \label, \eqref, \numberwithin et \tag; textvm intra formvlam, per \text et \mathrm, et spatia expressa; virgvlam decimalem in modo mathematico et fascicvlvm sivnitx ad nvmeros et vnitates. Desinit in erroribvs vsitatis, vt acta compilationis eos scribvnt, et in iis qvae vitare praestat.

Proposita discendi

  1. Explicare qvid in modo mathematico prae textv mvtetvr, et praedicere qvid fiat ex variabili, verbo vel symbolo in modo falso scripto.
  2. Inter formvlam in versv et formvlam seorsvm positam eligere, et vtramqve vt partem sententiae scribere, cvm interpvnctione sva et sine versibvs vacvis indebitis.
  3. Formvlas seorsvm positas per equation nvmerare, ad eas per \eqref remittere, et nvmerationem praedicere qvam \numberwithin et \tag efficivnt.
  4. Nvmeros decimales et qvantitates cvm vnitatibvs more continentali scribere, sciendo qvid modvs mathematicvs cvm pvncto et virgvla faciat.
  5. Errores «Missing $ inserted», «Bad math environment delimiter» et «Missing character» ex actis compilationis cognoscere, et cavsam eorvm in fonte invenire.

Dvo modi componendi

Adhvc machina textvm composvit: verba spatiis separata, qvae in versvs et paragraphos distribvvntvr. Formvla aliis legibvs paret, et ideo LaTeX eam in modo mathematico distincto componit, in qvem per signa terminantia intratvr et ex qvo exitvr. Qvod intrando mvtatvr mvltvm est, et id envmerare expedit privsqvam signa terminantia videamvs, qvia ex eo fere omnia hvivs lectionis praecepta dedvcvntvr.

  • Litterae in propria inclinatione componvntvr, ea variabilivm, cvm latitvdine et intervallo ita excogitatis vt tamqvam symbola, non tamqvam verba legantvr.
  • Spatia fontis non nvmerantvr: $x=a-b$ et $x = a - b$ idem omnino efficivnt. Intervallvm machina compvtat secvndvm classem cvivsqve signi: ordinarivm (littera, cifra), operator binarivs (+, -), relatio (=, <), interpvnctio (virgvla), aperiens et clavdens (parentheses).
  • Versvs vacvvs non admittitvr: versvs vacvvs paragraphvm finit, et formvla fine paragraphi aperta manere non potest.
  • Qvaedam signa in altero tantvm modo exstant: ^ et _, qvae indices svperiores et inferiores formant, avt litterae Graecae vt \alpha, mathematica svnt; litterae cvm signis diacriticis, vt á, textvs svnt.
ExemplvmMachina signa secvndvm classem eorvm separat
Codex LaTeX
Vt textvs: x=a-b, y=-b.​In modo mathematico: $x=a-b$, $y=-b$.​Cvm aliis spatiis in fonte: $x   =   a-   b$, $y = - b$.
Exitvs
Exitvs

Secvndvs et tertivs versvs idem svnt, qvamqvam fontes eorvm differvnt. In $x=a-b$ signvm minvs binarivm est, qvia vtrimqve operandvm habet, et spativm medivm accipit; post signvm aeqvalitatis in $y=-b$ a sinistra nvllvm habet, vt signvm vnivs operandi tractatvr et ad b adhaeret. Primvs versvs, vt textvs compositvs, nihil distingvit: lineola lineola est, et signvm aeqvalitatis spatia non habet.

Cvr variabilis non per textit scribatvr

Ex his seqvitvr inclinationem textvs et eam modi mathematici non idem esse. \textit{x} litteram inclinationis textvs efficit, sine intervallo qvod machina signis dat; et verbvm in modo mathematico scriptvm non est verbvm, sed series variabilivm inter se mvltiplicatarvm, qvarvm qvaeqve intervallvm svvm habet.

ExemplvmInclinatio textvs, verbvm vt formvla, forma recta
Codex LaTeX
Per textit: \textit{f}(\textit{x}) = \textit{x} + 1, si \textit{x} > 0.​Vt formvla: $f(x) = x + 1$, si $x > 0$.​Verbvm in modo mathematico: $pretivm = valor - remissio$.​Verba vt textvs: $\text{pretivm} = \text{valor} - \text{remissio}$.
Exitvs
Exitvs

In primo versv spatia sola svnt qvae avctor scripsit, et signa ea svnt typorvm textvs; litterae praeterea inclinationis textvs svnt, alia forma qvam litterae formvlae. Intra formvlam contra machina signo aeqvalitatis et signo maioris spativm relationis vtrimqve dat. In tertio versv «pretivm» vt prodvctvm septem variabilivm legitvr, litteris inaeqvaliter dispositis. Mandatvm \text, ex fascicvlo amsmath, infra in hac lectione tractatvr.

Symbolvm mathematicvm extra modvm svvm

In pdfLaTeX, \alpha in textv scriptvm errorem «Missing $ inserted» efficit. In LvaLaTeX, machina hvivs cvrsvs, non efficit: littera Graeca sine errore componitvr, sed incerto modo. Si in docvmento nvlla adhvc formvla composita est, evanescit; si iam aliqva composita est, apparet, ex typis mathematicis svmpta et verbo seqventi adhaerens, qvia spativm qvod mandatvm seqvitvr amittitvr.

ExemplvmEadem littera Graeca, ter
Codex LaTeX
Prima: angvlvs \alpha acvtvs est.​Secvnda: angvlvs $\alpha$ acvtvs est.​Tertia: angvlvs \alpha acvtvs est.
Exitvs
Exitvs

Prima sententia litteram sine vllo monitv visibili amittit; tertia eam casv servat, verbo «acvtvs» adhaerentem. Solvm vestigivm in actis compilationis est, et primae tantvm:

Commentarivs compilationis
Missing character: There is no ^^K (U+000B) in font nullfont!

Itaqve in LvaLaTeX symbolvm mathematicvm extra modvm svvm scriptvm non indicatvr: semper inter signa terminantia scribendvm est, et expedit «Missing character» in actis qvaerere privsqvam docvmentvm perfectvm habeatvr.