Ad argvmentvm transi
Topos Uranos

Svmmarivm

Haec lectio dvo integralia cvrsvs conivngit: indefinitvm partis de primitivis, per derivatas definitvm, et definitvm hvivs partis, per svmmas definitvm. Theorema fvndamentale calcvli dicit integrale fvnctionis termino svperiore variabili continvvm esse et, in qvoqve pvncto vbi fvnctio continva est, derivatam eivs valorem fvnctionis esse. Inde efficitvr omnem fvnctionem in qvovis intervallo continvam primitivam habere, vt pars de primitivis et Calcvlvs I promiservnt. Vicissim, regvla Barrovii integrale fvnctionis integrabilis compvtat per qvamlibet fvnctionem cvivs derivata integrandvm est: demonstratvr theoremate valoris medii Lagrangii in qvoqve membro partitionis, integrando continvo non posito, et, pro integrandis continvis, etiam corollario de fvnctionibvs eadem derivata praeditis. Eivs ope mvtatio variabilis et integratio per partes ad integrale definitvm transevnt, integrale ambobvs terminis variabilibvs regvla catenae derivatvr, et qvidam limites seqventiarvm compvtantvr, si vt svmmae Riemannianae legvntvr.

Proposita discendi

  1. Theorema fvndamentale calcvli in qvovis intervallo demonstrare et dedvcere omnem fvnctionem in intervallo continvam primitivam habere.
  2. Regvlam Barrovii demonstrare integrando continvo non posito, et exemplis agnoscere qvae hypotheses omitti non possint.
  3. Mvtationem variabilis et integrationem per partes in integrali definito adhibere, cvm hypothesibvs svis accvratis, et integralia terminis variabilibvs derivare.
  4. Limites seqventiarvm compvtare eos vt svmmas Riemannianas integralis legendo.

Integrale termino variabili

Pars de primitivis primitivam fvnctionis per derivatam definivit, et haec pars integrale per svmmas rectangvlorvm definivit. Lectio de proprietatibvs integralis definiti demonstravit integrale termino svperiore variabili Lipschitzianvm esse. Si fvnctio in pvncto continva est, integrale in exigvo intervallo qvod ab eo incipit fere area rectangvli est, et integrale termino variabili ibi derivabile est. Vt conclvsio in qvovis intervallo valeat (aperto, clavso, semiaperto vel non circvmscripto), satis est postvlare vt fvnctio integrabilis sit in qvoqve intervallo clavso et circvmscripto in eo contento.

TheoremaTheorema fvndamentale calcvli

Sint II intervallvm plvs qvam vno pvncto constans, ff fvnctio in II definita et integrabilis in qvoqve intervallo clavso et circvmscripto plvs qvam vno pvncto constante in II contento, et cc pvnctvm ipsivs II. Sit FF fvnctio in II formvla infra scripta definita:

F(x)=∫cxf(t) dtF(x) = \int_c^x f(t) \, \mathrm{d}t

Tvm FF Lipschitziana est in qvoqve intervallo clavso et circvmscripto in II contento, et continva in qvoqve pvncto ipsivs II. Praeterea, si ff continva est in pvncto x0x_0 ipsivs II, tvm FF derivabilis est in x0x_0, et F′(x0)=f(x0)F'(x_0) = f(x_0); si x0x_0 extremvm est ipsivs II qvod ad II pertinet, derivata est lateralis. Qvotiens incrementalis fvnctionis FF est valor medivs fvnctionis ff inter x0x_0 et xx, et si ff prope x0x_0 pavlvm variat, is valor medivs prope f(x0)f(x_0) est. Figvra ostendit, pro fvnctione positiva, regionem cvivs area est F(x0)F(x_0) et fasciam qvae additvr cvm ad xx transitvr, intra rectangvlvm altitvdinis BB; eandem fasciam cvm xx propivs; rectangvlvm altitvdinis f(x0)f(x_0) svper basim fasciae; et, cvm xx etiam propivs, fasciam inter altitvdines f(x0)−ε2f(x_0) - \frac{\varepsilon}{2} et f(x0)+ε2f(x_0) + \frac{\varepsilon}{2}.

Demonstratio

  1. x,y∈[p,q]→∣F(y)−F(x)∣≤B∣y−x∣\dato{lip}{x, y \in \icc{p}{q} \rightarrow \abs{F(y) - F(x)} \leq \resaltar{B \abs{y - x}}}

    Sit [p,q]\icc{p}{q} intervallvm clavsvm et circvmscriptvm in II contentvm, cvm p<qp < q, et sit JJ intervallvm clavsvm extremorvm min⁡(p,c)\min(p, c) et max⁡(q,c)\max(q, c), in II contentvm qvia II intervallvm est. Fvnctio ff integrabilis est in JJ, ideoqve circvmscripta, qvia definitio fvnctionis integrabilis, ex lectione de integrali Riemanniano, ad fvnctiones circvmscriptas tantvm pertinet: ∣f(t)∣≤B\abs{f(t)} \leq B in JJ. In JJ, FF est fvnctio lemmatis qvo integrale termino variabili Lipschitzianvm est, ex lectione de proprietatibvs integralis definiti, cvm g=fg = f; lemma eam Lipschitzianam reddit in JJ, constante BB, et praesertim in [p,q]\icc{p}{q}.

  2. ∣x−x0∣<δ→∣F(x)−F(x0)∣≤B∣x−x0∣≤B εB+1<ε\abs{x - x_0} < \delta \rightarrow \abs{F(x) - F(x_0)} \leq B \abs{x - x_0} \leq \frac{B \, \varepsilon}{B + 1} < \resaltar{\varepsilon}

    Sit x0x_0 pvnctvm ipsivs II. Si x0x_0 non est minimvm pvnctvm ipsivs II, sit pp pvnctvm ipsivs II minvs qvam x0x_0, et si est, sit p=x0p = x_0; similiter, sit qq pvnctvm ipsivs II maivs qvam x0x_0, vel q=x0q = x_0 si x0x_0 maximvm est. Cvm II plvs qvam vno pvncto constet, p<qp < q; sint BB constans articvli svperioris pro [p,q]\icc{p}{q} et rr minimvs nvmerorvm positivorvm inter x0−px_0 - p et q−x0q - x_0. Qvodvis xx ipsivs II cvm ∣x−x0∣<r\abs{x - x_0} < r in [p,q]\icc{p}{q} est: si x<x0x < x_0, tvm x0x_0 non est minimvm pvnctvm ipsivs II, et x>x0−r≥px > x_0 - r \geq p; si x>x0x > x_0, similiter, x<qx < q. Dato ε>0\varepsilon > 0, sit δ\delta minimvs ex rr et εB+1\frac{\varepsilon}{B + 1}, qvi ex ε\varepsilon et ex x0x_0 pendet. Pro omni xx ipsivs II:

  3. F(x)−F(x0)−f(x0) (x−x0)=∫x0x(f(t)−f(x0)) dt\dato{dif}{F(x) - F(x_0) - f(x_0) \, (x - x_0) = \int_{x_0}^{x} \left(f(t) - f(x_0)\right) \, \mathrm{d}t}

    Sit nvnc ff continva in x0x_0: pro omni ε>0\varepsilon > 0 exstat δ>0\delta > 0 tale vt ∣f(t)−f(x0)∣<ε2\abs{f(t) - f(x_0)} < \frac{\varepsilon}{2} pro omni tt ipsivs II cvm ∣t−x0∣<δ\abs{t - x_0} < \delta. Sit xx pvnctvm ipsivs II cvm 0<∣x−x0∣<δ0 < \abs{x - x_0} < \delta. Intervallvm clavsvm cvivs extrema svnt minimvs et maximvs ex cc, x0x_0 et xx in II continetvr, plvs qvam vno pvncto constat et ff in eo integrabilis est; per additivitatem trivm pvnctorvm qvovis ordine, ex lectione de proprietatibvs integralis definiti, F(x)−F(x0)F(x) - F(x_0) est integrale fvnctionis ff inter x0x_0 et xx. Integrale constantis f(x0)f(x_0) inter x0x_0 et xx est f(x0) (x−x0)f(x_0) \, (x - x_0), per propositionem de tribvs integralibvs ex definitione, ex lectione de integrali Riemanniano, et per definitionem integralis terminis permvtatis si x<x0x < x_0. Per linearitatem integralis, qvae etiam terminis permvtatis valet qvia per −1-1 mvltiplicatvr:

  4. ∣F(x)−F(x0)x−x0−f(x0)∣≤ε2<ε→F′(x0)=f(x0)\abs{\frac{F(x) - F(x_0)}{x - x_0} - f(x_0)} \leq \frac{\varepsilon}{2} < \varepsilon \rightarrow \resaltar{F'(x_0) = f(x_0)}

    Qvodvis tt intervalli clavsi extremorvm x0x_0 et xx in II est et ∣t−x0∣≤∣x−x0∣<δ\abs{t - x_0} \leq \abs{x - x_0} < \delta satisfacit, ita vt integrandvm valorem absolvtvm minorem qvam ε2\frac{\varepsilon}{2} habeat. Corollarivm de marginibvs integralis, cvm −ε2-\frac{\varepsilon}{2} et ε2\frac{\varepsilon}{2} vt marginibvs, integrale in valore absolvto per ε2∣x−x0∣\frac{\varepsilon}{2} \abs{x - x_0} circvmscribit, etiam si x<x0x < x_0, qvia terminos permvtare signvm tantvm mvtat; et per ∣x−x0∣\abs{x - x_0} dividitvr. Cvm II intervallvm plvs qvam vno pvncto constans sit, x0x_0 pvnctvm accvmvlationis ipsivs II est, et inaeqvalitas est definitio derivatae in x0x_0, ex lectione de derivata vt limite; si x0x_0 extremvm est ipsivs II, pvncta xx ab vno tantvm latere svnt, et per propositionem de derivata et derivatis lateralibvs, ex eadem lectione, derivata lateralis est.

Integrale secvndvm terminvm svperiorem derivare integrandvm reddit. Termino variabili infra posito, integrale signvm mvtat: si ff continva est in x0x_0, derivata integralis ∫xcf(t) dt=−F(x)\int_x^c f(t) \, \mathrm{d}t = -F(x) in x0x_0 est −f(x0)-f(x_0). Continvitas in x0x_0 omitti non potest: problema solvtvm «Vbi integrandvm continvvm non est» fvnctionem saltvm habentem ostendit cvivs integrale derivabile non est, et aliam cvivs integrale derivabile est derivata a valore fvnctionis diversa.

CorollarivmOmnis fvnctio in intervallo continva primitivam habet

Sint ff fvnctio continva in intervallo II plvs qvam vno pvncto constante et cc pvnctvm ipsivs II. Tvm fvnctio F(x)=∫cxf(t) dtF(x) = \int_c^x f(t) \, \mathrm{d}t primitiva est fvnctionis ff in II, sola qvae in cc evanescit, et primitivae fvnctionis ff in II svnt fvnctiones F+CF + C, cvm CC reali. Continvitas simvl integrabilitatem in qvoqve intervallo clavso et derivatam in qvoqve pvncto praebet.

Demonstratio

  1. (∀x∈I)(F′(x)=f(x)),F(c)=∫ccf=0(\forall x \in I)\left(F'(x) = f(x)\right), \qquad F(c) = \int_c^c f = \resaltar{0}

    Pro qvoqve intervallo clavso et circvmscripto [p,q]\icc{p}{q} in II contento, cvm p<qp < q, restrictio fvnctionis ff ad [p,q]\icc{p}{q} continva est, et integrabilis est per theorema qvo fvnctiones continvae integrabiles svnt, ex lectione de fvnctionibvs integrabilibvs. Theorema fvndamentale adhibetvr, et cvm ff in qvoqve pvncto ipsivs II continva sit, FF in qvoqve pvncto ipsivs II derivabilis est, derivata laterali in extremis qvae ad II pertinent: haec est definitio primitivae fvnctionis in intervallo, ex lectione de primitivis et integrali indefinito.

  2. (∀x∈I)(G′(x)=f(x))⇔(∃C∈R)(∀x∈I)(G(x)=F(x)+C)(\forall x \in I)\left(G'(x) = f(x)\right) \Leftrightarrow (\exists C \in \mathbb{R})(\forall x \in I)\left(G(x) = F(x) + C\right)

    Theorema de primitivis fvnctionis in intervallo, ex eadem lectione, familiam primitivarvm dat; earvm vna, F+CF + C, in cc evanescit si et solvm si C=0C = 0.

Hoc corollarivm praestat qvod pars de primitivis in svspenso reliqverat. Fvnctio e−x2e^{-x^2} continva est in R\mathbb{R}, et ∫0xe−t2 dt\int_0^x e^{-t^2} \, \mathrm{d}t primitiva eivs est in tota recta, qvamqvam nvlla eivs primitivarvm per fvnctiones elementares scribitvr. In lectione de integratione per partes, explicatio primitivarvm SS et KK fvnctionvm exsin⁡xe^x \sin x et excos⁡xe^x \cos x ponebat eas exstare; nvnc id ante praestatvr, qvia ambo integranda in R\mathbb{R} continva svnt. Lectio de integralibvs trigonometricis primitivam fvnctionis 1+cos⁡x\sqrt{1 + \cos x} in tota recta manv constrvxit; corollarivm eam pro omni fvnctione in R\mathbb{R} continva praestat. Continvitas svfficit, non est necessaria: problema solvtvm «Vnvm valorem mvtare», ex lectione de primitivis et integrali indefinito, fvnctionem discontinvam primitivam habentem ostendit. Nec integrabilitas svfficit: fvnctio signi integrabilis est in qvoqve intervallo clavso, per theorema de fvnctionibvs circvmscriptis nvmero finito discontinvitatvm, et per propositionem qva fvnctio signi in recta primitivam non habet, ex lectione de primitivis, eam in R\mathbb{R} non habet.