Περίληψη
Μια σειρά μη αρνητικών όρων έχει αύξοντα μερικά αθροίσματα, και μια αύξουσα ακολουθία συγκλίνει αν και μόνο αν είναι φραγμένη: η σύγκλιση αυτών των σειρών ανάγεται στο να φραχθούν τα μερικά αθροίσματά τους, χωρίς να υπολογιστεί κανένα άθροισμα. Αυτό το μάθημα αντλεί από αυτό το γεγονός τα κριτήρια που συγκρίνουν μια σειρά με μια άλλη γνωστού χαρακτήρα, όρο προς όρο ή στο όριο, όπως η ενότητα για τα γενικευμένα ολοκληρώματα σύγκρινε μη αρνητικές συναρτήσεις. Το ολοκληρωτικό κριτήριο ενώνει τις δύο ενότητες: το εμβαδόν κάτω από τη γραφική παράσταση μιας φθίνουσας συνάρτησης εγκλωβίζεται ανάμεσα σε δύο αθροίσματα εμβαδών ορθογωνίων, έτσι ώστε η σειρά και το ολοκλήρωμα συγκλίνουν ή αποκλίνουν ταυτόχρονα, και το υπόλοιπο της σειράς βρίσκεται ανάμεσα σε δύο ολοκληρώματα. Από αυτό προκύπτουν οι σειρές των αντιστρόφων των δυνάμεων, που συγκλίνουν αν και μόνο αν ο εκθέτης υπερβαίνει το , και η σταθερά Όιλερ-Μασκερόνι, όριο της διαφοράς ανάμεσα στα αρμονικά αθροίσματα και στον λογάριθμο. Το κριτήριο συμπύκνωσης του Κωσί, που κρατά μόνο τους όρους με δείκτη δύναμη του , κρίνει τις σειρές στις οποίες εμφανίζεται λογάριθμος.
Μαθησιακοί στόχοι
- Να αποδεικνύεις ότι μια σειρά μη αρνητικών όρων συγκλίνει αν και μόνο αν τα μερικά αθροίσματά της είναι φραγμένα, και ότι η ομαδοποίησή της δεν αλλάζει ούτε τον χαρακτήρα ούτε το άθροισμά της.
- Να αποδεικνύεις το κριτήριο σύγκρισης και το οριακό κριτήριο σύγκρισης για σειρές, με τις περιπτώσεις του ορίου και του άπειρου ορίου, και να επιλέγεις τη σειρά με την οποία γίνεται η σύγκριση.
- Να αποδεικνύεις το ολοκληρωτικό κριτήριο με το φράγμα του υπολοίπου, να κρίνεις με αυτό τις σειρές των αντιστρόφων των δυνάμεων και να αποδεικνύεις ότι υπάρχει η σταθερά Όιλερ-Μασκερόνι.
- Να αποδεικνύεις το κριτήριο συμπύκνωσης του Κωσί και να το εφαρμόζεις στις σειρές με λογάριθμο στον παρονομαστή.
Φραγμένα μερικά αθροίσματα
Το μάθημα για τις αριθμητικές σειρές και τη σύγκλισή τους όρισε το άθροισμα μιας σειράς ως το όριο των μερικών αθροισμάτων της, και απέδειξε ότι ο γενικός όρος μιας συγκλίνουσας σειράς τείνει στο , χωρίς αυτό να αρκεί. Αν οι όροι δεν είναι αρνητικοί, κάθε μερικό άθροισμα είναι το μερικό άθροισμα που προηγείται συν έναν μη αρνητικό αριθμό, και η ακολουθία των μερικών αθροισμάτων είναι αύξουσα. Το μάθημα για τις μονότονες ακολουθίες και τον αριθμό e απέδειξε ότι μια αύξουσα ακολουθία συγκλίνει αν και μόνο αν είναι άνω φραγμένη: η σύγκλιση κρίνεται από ένα φράγμα, χωρίς να είναι γνωστό το όριο. Είναι το ανάλογο του θεωρήματος των ολοκληρωμάτων μη αρνητικών συναρτήσεων, από το μάθημα για τα γενικευμένα ολοκληρώματα και τα κριτήρια σύγκλισης, όπου η συνάρτηση έπαιζε τον ρόλο των μερικών αθροισμάτων. Διατηρείται ο συμβολισμός του μαθήματος που προηγήθηκε: , το άθροισμα , το υπόλοιπο , και η σειρά από έναν δείκτη , , της οποίας τα μερικά αθροίσματα είναι .
Έστω μια σειρά με για κάθε . Τότε η ακολουθία των μερικών αθροισμάτων της είναι αύξουσα, και:
- η σειρά συγκλίνει αν και μόνο αν η είναι άνω φραγμένη· σε αυτή την περίπτωση, το άθροισμά της είναι , και για κάθε · διαφορετικά, η σειρά αποκλίνει στο ·
- κάθε ομαδοποιημένη σειρά της έχει τον ίδιο χαρακτήρα και το ίδιο άθροισμα με αυτήν: συγκλίνει με άθροισμα αν η σειρά συγκλίνει με άθροισμα , αποκλίνει στο αν η σειρά αποκλίνει, και αν μια ομαδοποιημένη σειρά συγκλίνει, η σειρά συγκλίνει.
Τα μερικά αθροίσματα μπορούν μόνο να ανεβαίνουν· αν δεν αυξάνονται απεριόριστα, πλησιάζουν το supremum τους. Η ομαδοποίηση των όρων απλώς επιλέγει μερικά από αυτά.
Απόδειξη
Κάθε μερικό άθροισμα είναι το μερικό άθροισμα που προηγείται συν έναν μη αρνητικό όρο.
Αν η είναι άνω φραγμένη, το σύνολο των όρων της έχει supremum, από το αξίωμα πληρότητας, από το μάθημα για τα σύνολα αριθμών, και το θεώρημα της μονότονης σύγκλισης, από το μάθημα για τις μονότονες ακολουθίες, δίνει ότι συγκλίνει σε αυτό· επειδή το supremum είναι άνω φράγμα, . Αν δεν είναι φραγμένη, το πόρισμα των μη φραγμένων μονότονων ακολουθιών, από το ίδιο μάθημα, δίνει · και μια ακολουθία που τείνει στο άπειρο αποκλίνει, από την πρόταση της σύγκρισης και των αντιστρόφων με άπειρα όρια, από το μάθημα για τις ακολουθίες και το όριό τους, έτσι ώστε η σειρά συγκλίνει μόνο αν η είναι φραγμένη.
Από το στάδιο που προηγήθηκε, η σειρά συγκλίνει ή αποκλίνει στο . Στην πρώτη περίπτωση, το θεώρημα της ομαδοποίησης των όρων μιας συγκλίνουσας σειράς, από το μάθημα που προηγήθηκε, δίνει ότι κάθε ομαδοποιημένη σειρά συγκλίνει, με άθροισμα · στη δεύτερη, το ίδιο θεώρημα δίνει ότι κάθε ομαδοποιημένη σειρά αποκλίνει στο . Αντίστροφα, αν μια ομαδοποιημένη σειρά συγκλίνει με άθροισμα , όλοι οι όροι κάθε ομάδας όρων είναι μη αρνητικοί, και το θεώρημα της διάλυσης των ομάδων των όρων μιας σειράς, από το μάθημα που προηγήθηκε, στη δεύτερη περίπτωσή του, δίνει τη σύγκλιση της σειράς, με άθροισμα .
Το δεύτερο σκέλος είναι το γεγονός που προανήγγειλε το μάθημα που προηγήθηκε: στις σειρές μη αρνητικών όρων μπορούμε να ομαδοποιούμε και να διαλύουμε τις ομάδες χωρίς να αλλάζει τίποτα, και το κριτήριο συμπύκνωσης θα το χρησιμοποιήσει στο τέλος αυτού του μαθήματος. Τα δύο σκέλη ισχύουν για μια σειρά από έναν δείκτη , που είναι η σειρά με όρους . Αν οι όροι είναι μη αρνητικοί μόνο από κάποιον δείκτη και μετά, η πρόταση της ουράς μιας σειράς, από το μάθημα που προηγήθηκε, επιτρέπει να μελετηθεί η ουρά, που έχει τον ίδιο χαρακτήρα· και αν είναι μη θετικοί, η σειρά των αντιθέτων, που συγκλίνει ή αποκλίνει ταυτόχρονα με τη δοσμένη σειρά, από την πρόταση της γραμμικότητας και της μονοτονίας των σειρών, από το μάθημα που προηγήθηκε. Το ουσιώδες σκέλος είναι το πρώτο: για να αποδειχθεί ότι μια σειρά μη αρνητικών όρων συγκλίνει, αρκεί να βρεθεί ένα φράγμα των μερικών αθροισμάτων της, και η σύγκριση με μια άλλη σειρά είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος να βρεθεί. Επειδή μια σειρά μη αρνητικών όρων συγκλίνει ή αποκλίνει στο , στους τύπους γράφεται για να ειπωθεί ότι συγκλίνει, όπως το μάθημα για τα γενικευμένα ολοκληρώματα έγραψε · αυτή η γραφή χρησιμοποιείται μόνο για σειρές μη αρνητικών όρων.
Φόρτωση του περιεχομένου…
Ολοκληρώθηκε
Συνδεθείτε για να αποθηκεύσετε την πρόοδό σας