Περίληψη
Αυτό το μάθημα αντιστρέφει τον κανόνα της αλυσίδας: αν η είναι παράγουσα της σε ένα διάστημα και η είναι παραγωγίσιμη σε ένα διάστημα , με τιμές στο , η σύνθεση είναι παράγουσα της στο . Το θεώρημα αυτό, που αποδεικνύεται με παραγώγιση, δικαιολογεί τον συμβολισμό , , με τον οποίο ο υπολογισμός μοιάζει με αντικατάσταση συμβόλων χωρίς να είναι. Οι πρώτες του συνέπειες είναι η γραμμική αλλαγή μεταβλητής, που επεκτείνει τον πίνακα των άμεσων παραγουσών σε τύπους με παράμετρο, και τρεις μορφές που αξίζει να αναγνωρίζονται με την πρώτη ματιά: το πηλίκο , η δύναμη και η εκθετική · με την πρώτη προκύπτουν οι παράγουσες της εφαπτομένης και της συνεφαπτομένης. Το μάθημα αποδεικνύει επίσης την αλλαγή μεταβλητής μέσω της αντίστροφης συνάρτησης, , που απαιτεί παράγωγο χωρίς ρίζες ώστε να είναι δυνατή η επιστροφή στην αρχική μεταβλητή, και κλείνει με κριτήρια για την επιλογή της αντικατάστασης.
Μαθησιακοί στόχοι
- Να αποδεικνύεται το θεώρημα της αλλαγής μεταβλητής με τον κανόνα της αλυσίδας και να χρησιμοποιείται ο συμβολισμός , ως συντομογραφία που δικαιολογεί το θεώρημα.
- Να συνάγεται η γραμμική αλλαγή μεταβλητής και οι παράγουσες με παράμετρο, και να αναγνωρίζονται οι μορφές , και , μαζί με το διάστημα στο οποίο ισχύει κάθε παράγουσα.
- Να αποδεικνύεται η αλλαγή μεταβλητής μέσω της αντίστροφης συνάρτησης, να εξηγείται γιατί απαιτεί παράγωγο χωρίς ρίζες, να γίνεται η επιστροφή στην αρχική μεταβλητή και να επεκτείνεται η παράγουσα σε ένα άκρο του διαστήματος όταν αυτό είναι δυνατό.
- Να επιλέγεται μια αντικατάσταση, με αναδιατύπωση της ολοκληρωτέας συνάρτησης αν χρειάζεται, και να συγκρίνονται παράγουσες διαφορετικής όψης που προέκυψαν με διαφορετικούς δρόμους.
Ο κανόνας της αλυσίδας διαβασμένος αντίστροφα
Ο πίνακας των άμεσων παραγουσών του μαθήματος για τις παράγουσες και το αόριστο ολοκλήρωμα διαβάζει αντίστροφα τις παραγώγους των στοιχειωδών συναρτήσεων, και η γραμμικότητα διαβάζει αντίστροφα την παράγωγο ενός γραμμικού συνδυασμού. Κανένα από τα δύο δεν λέει τι να κάνουμε με το . Όμως αυτή η ολοκληρωτέα συνάρτηση είναι η παράγωγος μιας σύνθεσης: από τον κανόνα της αλυσίδας, η παράγωγος της είναι . Ο παράγοντας είναι η παράγωγος της εσωτερικής συνάρτησης, και το συνημίτονο, υπολογισμένο στην εσωτερική συνάρτηση, είναι η παράγωγος της εξωτερικής. Για να αναγνωριστεί μια τέτοια παράγουσα, πρέπει να δει κανείς στην ολοκληρωτέα συνάρτηση μια συνάρτηση υπολογισμένη στο , πολλαπλασιασμένη με .
Έστω ένα διάστημα με περισσότερα από ένα σημεία, μια παράγουσα της στο , ένα διάστημα με περισσότερα από ένα σημεία και μια συνάρτηση παραγωγίσιμη σε κάθε σημείο του , με . Τότε η είναι παράγουσα της στο :
Παραγωγίζεται η με τον κανόνα της αλυσίδας. Το σχήμα δείχνει, με , και , την ολοκληρωτέα συνάρτηση και την παράγουσα , με μια εφαπτομένη ευθεία της οποίας η κλίση είναι η τιμή της ολοκληρωτέας συνάρτησης, και στη συνέχεια τις κατακόρυφες μετατοπίσεις αυτής της παράγουσας.
Απόδειξη
Έστω σημείο του . Επειδή το είναι διάστημα με περισσότερα από ένα σημεία, το είναι σημείο συσσώρευσης του . Η συνάρτηση είναι παραγωγίσιμη στο , οι τιμές της βρίσκονται στο , και η είναι παραγωγίσιμη στο , με παράγωγο , από τον ορισμό της παράγουσας (αν το είναι άκρο του που ανήκει στο , η παράγωγος αυτή είναι η πλευρική, που είναι η παράγωγος της ως συνάρτησης ορισμένης στο ). Από το θεώρημα του κανόνα της αλυσίδας, του μαθήματος για τον κανόνα της αλυσίδας:
Η ισότητα ισχύει σε κάθε σημείο του : η είναι μια παράγουσα της στο . Από το θεώρημα των παραγουσών μιας συνάρτησης σε διάστημα, του μαθήματος για τις παράγουσες, οι υπόλοιπες διαφέρουν από αυτήν κατά μια σταθερά.
Το θεώρημα δεν απαιτεί η να είναι συνεχής, ούτε η να είναι ένα προς ένα ή να έχει παράγωγο χωρίς ρίζες: απαιτεί η να έχει παράγουσα σε ένα διάστημα που περιέχει τις τιμές της , και η να είναι παραγωγίσιμη. Στο παράδειγμα, η είναι παραγωγίσιμη στο , το σύνολο τιμών της περιέχεται στο , όπου η είναι παράγουσα της , και στο :
Η παραδοχή είναι εκείνη που καθορίζει το διάστημα του αποτελέσματος: αν η είναι παράγουσα της μόνο στο , η σύνθεση είναι παράγουσα μόνο εκεί όπου η παίρνει τις τιμές της στο . Αυτό που το θεώρημα δεν λύνει είναι η αναγνώριση, σε μια δεδομένη ολοκληρωτέα συνάρτηση, της μορφής · σε αυτό αφιερώνεται το υπόλοιπο του μαθήματος.
Φόρτωση του περιεχομένου…
Ολοκληρώθηκε
Συνδεθείτε για να αποθηκεύσετε την πρόοδό σας