Μετάβαση στο περιεχόμενο
Topos Uranos

Περίληψη

Αυτό το μάθημα ανοίγει την έκτη ενότητα του κύκλου μαθημάτων, που είναι αφιερωμένη στις αριθμητικές σειρές: τα αθροίσματα άπειρων όρων, που ορίζονται ως το όριο της ακολουθίας των μερικών αθροισμάτων τους. Παρουσιάζει την πορεία της ενότητας, που επαναλαμβάνει με τα αθροίσματα ό,τι έκανε η ενότητα για τις ακολουθίες με τα όρια και η ενότητα για τα γενικευμένα ολοκληρώματα με τα ολοκληρώματα: να κριθεί αν μια σειρά συγκλίνει χωρίς να είναι γνωστό το άθροισμά της, με το κριτήριο του Κωσί, τη σύγκριση, το ολοκληρωτικό κριτήριο, τα κριτήρια του λόγου και της ρίζας και τις εκλεπτύνσεις τους, και τα κριτήρια για τις σειρές που συγκλίνουν λόγω αλληλοαναίρεσης· και να κριθεί ποιες πράξεις διατηρούν το άθροισμα, όπως η αναδιάταξη των όρων ή ο πολλαπλασιασμός δύο σειρών. Ανασυνθέτει την ιστορία αυτών των ιδεών, από τη διχοτομία του Ζήνωνα και την αρμονική σειρά του Ορέμ, γύρω στο 1350, περνώντας από τον Μενγκόλι, τους Μπερνούλι και τα αθροίσματα του Όιλερ του 1734 και του 1735, ως τα Μαθήματα Ανάλυσης του Κωσί του 1821, την πραγματεία του Άμπελ του 1826, τα κριτήρια των Ράαμπε, Κούμερ και Μπερτράν, και τις παρατηρήσεις του Ντιρικλέ το 1837 και του Ρίμαν, που δημοσιεύθηκαν το 1867, για τη διάταξη των όρων· διατυπώνει το πρόβλημα που τη διατρέχει, να αποκτήσει νόημα ένα άπειρο άθροισμα, και δείχνει με την εναλλάσσουσα αρμονική σειρά ότι οι ίδιοι όροι, αθροισμένοι με άλλη διάταξη, μπορούν να δώσουν άλλο άθροισμα. Κλείνει επισημαίνοντας τη θέση της ενότητας στον κύκλο μαθημάτων, ιδίως τον ρόλο της στην ενότητα για τις δυναμοσειρές, και πού χρησιμοποιούνται οι σειρές σε άλλους κύκλους μαθημάτων του ιστότοπου και στην επιστήμη και την τεχνική.

Μαθησιακοί στόχοι

  1. Να περιγράφει την πορεία της ενότητας και να εξηγεί τι αποδεικνύει κάθε μάθημα και ποιο αποτέλεσμα του Λογισμού I ή των ενοτήτων που προηγήθηκαν χρησιμοποιεί.
  2. Να εξηγεί γιατί το άθροισμα άπειρων όρων πρέπει να οριστεί ως το όριο των μερικών αθροισμάτων, γιατί το όριο αυτό μπορεί να μην υπάρχει παρότι οι όροι τείνουν στο 00, και γιατί η διάταξη των όρων μπορεί να το αλλάξει.
  3. Να τοποθετεί στο ιστορικό τους πλαίσιο τα αποτελέσματα της ενότητας, από τον Ζήνωνα και τον Ορέμ ως τον Όιλερ, τον Κωσί, τον Άμπελ, τον Ντιρικλέ και τον Ρίμαν, και να διακρίνει τη σειρά με την οποία ανακαλύφθηκαν από τη σειρά με την οποία αποδεικνύονται.
  4. Να επισημαίνει τη θέση της ενότητας στον κύκλο μαθημάτων, τον παραλληλισμό της με τα γενικευμένα ολοκληρώματα, τον ρόλο της στην ενότητα για τις δυναμοσειρές, και πού εμφανίζονται οι σειρές σε άλλους κύκλους μαθημάτων και σε επιστημονικές και τεχνικές εφαρμογές.

Αρχική αξιολόγηση

Πριν διατρέξουμε την ενότητα, αξίζει να μετρήσουμε το σημείο εκκίνησης. Αυτή η αυτοαξιολόγηση δεν βαθμολογείται: χρησιμεύει για να ξέρουμε πού να σταθούμε. Οι έξι πρώτες ερωτήσεις αφορούν, με τη σειρά, τα έξι μαθήματα περιεχομένου της ενότητας, μία για το καθένα, και μετρούν μια δεξιότητα (να αθροιστεί μια τηλεσκοπική σειρά, να κριθεί η σύγκλιση με οριακή σύγκριση με ένα ισοδύναμο απειροστό, να εφαρμοστεί το κριτήριο του λόγου στο σύνορο, να κριθεί η σύγκλιση με το κριτήριο του Γκάους εκεί όπου το κριτήριο του Ράαμπε δεν αποφαίνεται, να διακριθεί η υπό συνθήκη σύγκλιση από την απόλυτη, να αναγνωριστεί πότε εφαρμόζεται το θεώρημα του Μέρτενς), όχι μια διατύπωση που απομνημονεύεται· οι ίδιες δεξιότητες μετρώνται ξανά στο τέλος, στο μάθημα της σύνθεσης, με άλλα δεδομένα. Οι τέσσερις τελευταίες ελέγχουν όσα η ενότητα αυτή θεωρεί γνωστά από τον Λογισμό I και από τις ενότητες που προηγήθηκαν: το ανώτερο και το κατώτερο όριο, το θεώρημα της παρεμβολής με ρίζες τάξης nn, ένα γενικευμένο ολοκλήρωμα με λογάριθμο και τον κανόνα του Λοπιτάλ.

Αρχική αξιολόγηση

Πριν ξεκινήσεις την ενότητα, μέτρησε το σημείο εκκίνησής σου. Είναι μια σύντομη αυτοαξιολόγηση: δεν βαθμολογείται και το αποτέλεσμα αποθηκεύεται μόνο στον περιηγητή σου.

  1. Ερώτηση 1Πόσο κάνει το ∑n=1∞1n(n+2)\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{n(n + 2)};

  2. Ερώτηση 2Ποια από αυτές τις σειρές συγκλίνει;

  3. Ερώτηση 3Για x>0x > 0, τι αποφαίνεται το κριτήριο του λόγου για τη σειρά ∑n=1∞(n!)2(2n)! xn\sum_{n=1}^{\infty} \frac{(n!)^2}{(2n)!} \, x^n;

  4. Ερώτηση 4Η ακολουθία (an)(a_n) δίνεται από a1=1a_1 = 1 και an+1=n2+nn2+2n+3 ana_{n + 1} = \frac{n^2 + n}{n^2 + 2n + 3} \, a_n. Τι μπορεί να εξασφαλιστεί για τη σειρά ∑n=1∞an\sum_{n=1}^{\infty} a_n;

  5. Ερώτηση 5Τι μπορεί να εξασφαλιστεί για τη σειρά ∑n=2∞(−1)nn ln⁡n\sum_{n=2}^{\infty} \frac{(-1)^n}{\sqrt{n} \, \ln n};

  6. Ερώτηση 6Για ποιο από αυτά τα ζεύγη σειρών, με δείκτες από 00, εξασφαλίζει το θεώρημα του Μέρτενς ότι το γινόμενο Κωσί συγκλίνει στο γινόμενο των αθροισμάτων;

  7. Ερώτηση 7Από προηγούμενες ενότητεςΈστω xn=(−1)n+1nx_n = (-1)^n + \frac{1}{n}. Ποιο είναι το ανώτερο και ποιο το κατώτερο όριό της;

  8. Ερώτηση 8Από προηγούμενες ενότητεςΠοιο είναι το όριο της ακολουθίας n+3nn\sqrt[n]{n + 3^n};

  9. Ερώτηση 9Από προηγούμενες ενότητεςΓια ποιες τιμές του πραγματικού pp συγκλίνει το γενικευμένο ολοκλήρωμα ∫2∞dxx (ln⁡x)p\int_2^{\infty} \frac{\mathrm{d}x}{x \, (\ln x)^p};

  10. Ερώτηση 10Από προηγούμενες ενότητεςΠοιο είναι το lim⁡x→0x−ln⁡(1+x)x2\lim_{x \to 0} \frac{x - \ln(1 + x)}{x^2};