Μετάβαση στο περιεχόμενο
Topos Uranos
Ελληνικά

Βιβλιογραφία και ευρετήρια: σύνθεση και προκλήσεις

Περίληψη

Το μάθημα αυτό κλείνει την έκτη ενότητα του μαθήματος, που είναι αφιερωμένη στη βιβλιογραφία και στα ευρετήρια. Ανασυνθέτει την αλυσίδα αρχών και μηχανισμών που οδηγεί από τη βιβλιογραφική εγγραφή στο γλωσσάρι, δείχνοντας σε κάθε κρίκο ποια αρχή χρησιμοποιείται και σε ποιο μάθημα θεμελιώνεται· τοποθετεί όσα επιτεύχθηκαν απέναντι στο σχέδιο του μαθήματος και διευκρινίζει ποια ζητήματα, μόλις προαναγγελμένα, μένουν για την επόμενη ενότητα· επαναλαμβάνει στην τελική αξιολόγηση τις δεξιότητες της αρχικής· και τελειώνει με έξι προκλήσεις, δυσκολότερες από τα προβλήματα των μαθημάτων, που απαιτούν να συνδυαστούν πολλά από αυτά για να περάσει ένα άρθρο από ένα ύφος παραπομπών σε άλλο, να διαγνωστεί ένας κατάλογος αναφορών που μεταγλωττίζεται χωρίς προειδοποίηση με τέσσερα ελαττώματα, να προβλεφθούν οι υποσημειώσεις ενός δοκιμίου για τον Πλάτωνα, να συνταχθεί ένα ευρετήριο ονομάτων που να συμφωνεί με τη βιβλιογραφία, να ανασυντεθεί ο κύκλος μεταγλώττισης μιας διατριβής και να ετοιμαστεί μια βάση που να εξυπηρετεί ταυτόχρονα το bibtex και το biber.

Μαθησιακοί στόχοι

  1. Να ανασυνθέτει τη σειρά των μηχανισμών της ενότητας, αναγνωρίζοντας την αρχή στην οποία στηρίζεται ο καθένας.
  2. Να εξηγεί γιατί τα ελαττώματα μιας βιβλιογραφικής βάσης, μιας παραπομπής ή ενός ευρετηρίου μεταγλωττίζονται σχεδόν πάντα χωρίς προειδοποίηση, και πού να αναζητά το ίχνος τους: στο αποτέλεσμα, στην έξοδο του biber, στην αναφορά του makeindex ή στο αρχείο καταγραφής.
  3. Να διακρίνει όσα θεμελίωσε η ενότητα από όσα μόνο προανήγγειλε και θα αναπτύξει η επόμενη ενότητα.
  4. Να προβλέπει τι τυπώνουν μια βάση, ένα ύφος και μια σειρά από παραπομπές, λήμματα ευρετηρίου και ακρωνύμια, και να διορθώνει τον πηγαίο κώδικα ώστε να τυπώνει αυτό που ήθελε ο συγγραφέας.
  5. Να τοποθετεί στη σωστή σειρά τα προγράμματα που συμμετέχουν στη μεταγλώττιση ενός εγγράφου με βιβλιογραφία, ευρετήριο και γλωσσάρι, και να ξέρει ποια εκτελούνται μόνα τους.

Όσα πέτυχε η ενότητα

Η ενότητα έθεσε ως σκοπό να παραπέμπει μια εργασία στις πηγές της από μια βάση δεδομένων, ώστε οι παραπομπές και ο κατάλογος να στοιχειοθετούνται μόνοι τους με το ύφος κάθε κλάδου, και να έχει το έγγραφο τα ευρετήρια και τα γλωσσάρια που επιτρέπουν να το συμβουλεύεται κανείς. Ο σκοπός εκπληρώθηκε στηριγμένος σε όσα η εισαγωγή δήλωσε γνωστά από τις προηγούμενες ενότητες: τα περάσματα, στα οποία η μηχανή γράφει σε μια μεταγλώττιση ό,τι διαβάζει στην επόμενη· τη λογική σήμανση, που λέει τι είναι κάθε πράγμα και αφήνει τη μορφή του σε μια απόφαση που λαμβάνεται αλλού· και τις υποσημειώσεις και τα εισαγωγικά της δεύτερης ενότητας. Έτσι, ο δρόμος που διανύθηκε μπορεί να διαβαστεί ως μία αλυσίδα σε τέσσερα τμήματα.

Η βιβλιογραφική βάση

Το μάθημα για τη βιβλιογραφική βάση χώρισε τα δεδομένα ενός έργου από το ύφος με το οποίο παραπέμπεται, και εφάρμοσε στις αναφορές την αρχή της λογικής σήμανσης: το αρχείο .bib λέει τι είναι κάθε έργο, και το ύφος αποφασίζει πώς γράφεται. Περιέγραψε τις εγγραφές, τους τύπους τους, τα κλειδιά τους, που πρέπει να είναι μοναδικά και να συνάγονται εύκολα, και τα πεδία τους· έδειξε ότι το biber καταλαβαίνει τα ονόματα πεδίων του biblatex και τα κλασικά, ενώ το bibtex μόνο τα κλασικά· θεμελίωσε τους μηχανικούς κανόνες με τους οποίους το biber χωρίζει τα ονόματα, το and ανάμεσα σε πρόσωπα, το κόμμα ανάμεσα σε επώνυμο και όνομα, το μόριο με πεζά και τα διπλά άγκιστρα των ιδρυμάτων, που τα λάθη τους φαίνονται μόνο στο αποτέλεσμα· προστάτευσε με άγκιστρα τα κεφαλαία που ένα κλασικό ύφος θα άλλαζε· εξήγησε γιατί το bibtex ταξινομεί τα λατινικά γράμματα με διακριτικά μετά το z και το biber κατά τη γλώσσα· παρουσίασε την εξαγωγή από το Zotero· και δίδαξε να αναζητούμε τα λάθη της βάσης στην έξοδο του biber, όχι στο αρχείο καταγραφής του εγγράφου.

Παραπομπές με το biblatex

Το μάθημα για τις παραπομπές με το biblatex φόρτωσε το πακέτο με backend=biber, τη βάση με την \addbibresource και την κατάληξή της, και το csquotes, που το biblatex ζητά μαζί με το babel. Διευκρίνισε τον κύκλο: η μηχανή σημειώνει τα κλειδιά στο .bcf, το biber τα αναζητά και γράφει το .bbl, και το επόμενο πέρασμα το στοιχειοθετεί· χωρίς το biber, οι παραπομπές μένουν ως κλειδιά με έντονα, και το κουμπί βιβλιογραφίας του Texmaker εκτελεί από προεπιλογή το bibtex. Διάλεξε την εντολή παραπομπής κατά τη λειτουργία της στην πρόταση, \textcite για την αφηγηματική, \parencite για την παρενθετική και \autocite για εκείνη που αποφασίζει το ύφος, με προσημειώσεις και μετασημειώσεις· σύγκρινε τα ύφη συγγραφέα και έτους, αριθμητικό, συμπτυγμένο αριθμητικό και αλφαβητικό, στα οποία οι αριθμοί ακολουθούν τη σειρά του καταλόγου και όχι των παραπομπών, εκτός με sorting=none· και συνέθεσε τον κατάλογο με τον τίτλο του, την επικεφαλίδα του και τα φίλτρα του.

Παραπομπές στις ανθρωπιστικές επιστήμες

Το μάθημα για τις παραπομπές στις ανθρωπιστικές επιστήμες αυτοματοποίησε τον κανόνα οικονομίας της παραπομπής με υποσημειώσεις: η πρώτη παραπομπή είναι πλήρης, οι επόμενες σύντομες, και τις συντομογραφίες, «στο ίδιο» και «ό.π.», τις υπολογίζει το ύφος, ώστε να μη γίνονται ψευδείς όταν μετακινείται μια παραπομπή. Διέτρεξε την οικογένεια verbose· έβαλε τον δείκτη πριν από τη στίξη, όπως τα παραδείγματα του μαθήματος, με την \DeclareAutoCiteCommand· παρέπεμψε στους κλασικούς με την κανονική τους αναφορά στη μετασημείωση, που το biblatex τυπώνει χωρίς «σ.» όταν δεν είναι αριθμός, και με \nopp όταν μοιάζει με αριθμό· εισήγαγε τις συντομογραφίες του shorthand και τον κατάλογό τους· κατέγραψε τις μεταφράσεις και το πρωτότυπό τους με μια συσχετισμένη εγγραφή, επειδή τα τυπικά ύφη δεν τυπώνουν το origdate· και χώρισε τις πηγές από τη δευτερογενή βιβλιογραφία με λέξεις-κλειδιά.

Ευρετήρια και γλωσσάρια

Το μάθημα για τα ευρετήρια και τα γλωσσάρια μετέφερε τον ίδιο κύκλο σε άλλο πρόγραμμα: η μηχανή γράφει τα λήμματα στο .idx, το makeindex τα ταξινομεί στο .ind, και το imakeidx το εκτελεί μόνο του εκτός με nonewpage ή noautomatic. Δίδαξε τα υπολήμματα με !, το κλειδί ταξινόμησης με @, τις παραπομπές και τις μορφές με |, και τα εύρη· έδειξε ότι το makeindex συγκρίνει bytes και ανακατεύει ένα ελληνικό ευρετήριο, βάζοντας τα κεφαλαία πριν από τα πεζά και τα τονισμένα φωνήεντα έξω από τη θέση τους, και ότι το upmendex ταξινομεί στα ελληνικά· διατήρησε πολλά ευρετήρια με όνομα· και συνέθεσε με το glossaries τους όρους και τα ακρωνύμια, που αναπτύσσονται στην πρώτη τους αναφορά, με το makeglossaries ανάμεσα στα περάσματα και με sort=def για τους ελληνικούς όρους.

Το σχήμα που ακολουθεί ενώνει τα τέσσερα τμήματα σε μία αλυσίδα. Κάθε κόμβος της στήλης είναι ένας μηχανισμός ή ένας κανόνας, αριθμημένος κατά τη σειρά με την οποία στηρίζονται ο ένας στον άλλον και ενωμένος με ένα τόξο με τους προηγούμενους κρίκους που χρησιμοποιεί· γύρω τους αιωρούνται τα στηρίγματα, δηλαδή οι αρχές στις οποίες η αλυσίδα καταφεύγει ξανά και ξανά, καθένα ενωμένο με συνεχή γραμμή με τους κρίκους που στηρίζονται σε αυτό και με διακεκομμένη με τον κρίκο όπου θεμελιώνεται, εκτός από όσα θεμελιώθηκαν σε προηγούμενες ενότητες, που σχεδιάζονται ως δακτύλιοι. Πατώντας ένα στήριγμα τονίζονται όλοι οι κρίκοι που το χρησιμοποιούν, και κάθε κρίκος παραπέμπει στο μάθημα όπου μελετάται.

Στηρίγματα της αλυσίδας

  • AΠεράσματα. Η μηχανή σημειώνει στα βοηθητικά αρχεία ό,τι υπολογίζει σε ένα πέρασμα, και το χρησιμοποιεί στο επόμενο. Θεμελιώνεται στην πρώτη ενότητα και διευκρινίζεται στην τρίτη. Γίνεται δεκτό χωρίς απόδειξη σε αυτή την ενότητα.
  • BΤι είναι, όχι πώς φαίνεται. Η λογική σήμανση λέει τι είναι κάθε στοιχείο και αφήνει τη μορφή του σε μια απόφαση που λαμβάνεται αλλού. Θεμελιώνεται στη δεύτερη ενότητα. Γίνεται δεκτό χωρίς απόδειξη σε αυτή την ενότητα.
  • CΑπόφαση μία φορά. Ό,τι αποφασίζεται σε ένα μόνο σημείο (ένα ύφος, μια επιλογή του προοιμίου, μια δική μας εντολή, μια εγγραφή) αλλάζει σε όλο το έγγραφο όταν αλλάξει εκεί· ό,τι αντιγράφεται με το χέρι παύει να συμφωνεί. Θεμελιώνεται στις προηγούμενες ενότητες. Γίνεται δεκτό χωρίς απόδειξη σε αυτή την ενότητα.
  • DΌ,τι βάζει το babel. Η γλώσσα του babel ορίζει τις λέξεις που το έγγραφο γράφει μόνο του: τίτλους, συνδέσμους, συντομογραφίες και ετικέτες. Θεμελιώνεται στη δεύτερη ενότητα. Γίνεται δεκτό χωρίς απόδειξη σε αυτή την ενότητα.
  • EΤο έγκυρο δεν προειδοποιεί. Η μηχανή και τα προγράμματά της προειδοποιούν μόνο για ό,τι δεν μπορούν να επεξεργαστούν· ένας έγκυρος κώδικας που δεν λέει αυτό που ήθελε ο συγγραφέας μεταγλωττίζεται χωρίς προειδοποίηση, και το ελάττωμα φαίνεται μόνο στο αποτέλεσμα. Θεμελιώνεται στην προηγούμενη ενότητα. Γίνεται δεκτό χωρίς απόδειξη σε αυτή την ενότητα.
  • FΤαξινόμηση κατά bytes ή κατά γράμματα. Το bibtex και το makeindex συγκρίνουν τους κωδικούς των χαρακτήρων: το bibtex στέλνει τα λατινικά γράμματα με διακριτικά μετά το z, και το makeindex βάζει τα ελληνικά κεφαλαία πριν από τα πεζά και τα τονισμένα φωνήεντα έξω από τη θέση τους· το biber και το upmendex ταξινομούν κατά τους κανόνες της γλώσσας. Θεμελιώνεται στον κρίκο: 3. Πεδία, άγκιστρα και διακριτικά.
  • GΣήμανση, ταξινόμηση, στοιχειοθεσία. Ο συγγραφέας σημαίνει στο κείμενο ό,τι παραπέμπεται ή μπαίνει στο ευρετήριο· ένα εξωτερικό πρόγραμμα το ταξινομεί ανάμεσα σε δύο περάσματα της μηχανής· το επόμενο πέρασμα το στοιχειοθετεί. Θεμελιώνεται στον κρίκο: 6. Ο κύκλος με το biber.

  1. Τμήμα 1 Η βιβλιογραφική βάση

    • Γραφή σωστών εγγραφών, με τον τύπο, το κλειδί και τα πεδία τους.
    • Γραφή των ονομάτων ώστε να χωρίζονται όπως πρέπει.
    • Προετοιμασία μιας βάσης για το biber ή για το bibtex.
    • Διάγνωση μιας βάσης από την έξοδο του biber.

    1. Δεδομένα και ύφος. Κάθε έργο περιγράφεται μία φορά σε μια εγγραφή .bib, με τον τύπο του, ένα μοναδικό κλειδί που δεν τυπώνεται και τα πεδία του· το ύφος αποφασίζει τη μορφή, και ο κατάλογος περιέχει ακριβώς τα έργα στα οποία έγινε παραπομπή.

      Στηρίζεται σε: B (Τι είναι, όχι πώς φαίνεται), C (Απόφαση μία φορά). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Η βιβλιογραφική βάση.

    2. Τα ονόματα. Το and χωρίζει πρόσωπα και το κόμμα χωρίζει το επώνυμο από το όνομα· χωρίς κόμμα, επώνυμο είναι η τελευταία λέξη· οι αρχικές λέξεις με πεζά είναι μόριο· τα διπλά άγκιστρα εμποδίζουν να χωριστεί το όνομα ενός ιδρύματος. Κανένα λάθος δεν δίνει προειδοποίηση.

      Χρησιμοποιεί: 1. Δεδομένα και ύφος. Στηρίζεται σε: E (Το έγκυρο δεν προειδοποιεί). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Η βιβλιογραφική βάση.

    3. Πεδία, άγκιστρα και διακριτικά. Το biber καταλαβαίνει τα journal, address και year και τα νέα τους ονόματα· το bibtex μόνο τα κλασικά, και με τα νέα χάνει το περιοδικό και το έτος· τα άγκιστρα προστατεύουν τα κεφαλαία· το bibtex ταξινομεί τα γράμματα με διακριτικά μετά το z, και το biber κατά τη γλώσσα.

      Χρησιμοποιεί: 1. Δεδομένα και ύφος. Στηρίζεται σε: F (Ταξινόμηση κατά bytes ή κατά γράμματα). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Η βιβλιογραφική βάση.

    4. Διάγνωση της βάσης. Ένα κόμμα που λείπει σταματά το biber και αδειάζει όλο τον κατάλογο· ένα επαναλαμβανόμενο κλειδί αγνοείται με μια προειδοποίηση· ένα & χωρίς διαφυγή δίνει σφάλμα του LuaLaTeX στη γραμμή του εγγράφου που στοιχειοθετεί τον κατάλογο.

      Χρησιμοποιεί: 2. Τα ονόματα, 3. Πεδία, άγκιστρα και διακριτικά. Στηρίζεται σε: E (Το έγκυρο δεν προειδοποιεί). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Η βιβλιογραφική βάση.

  2. Τμήμα 2 Παραπομπές με το biblatex

    • Φόρτωση του biblatex με το biber και το csquotes.
    • Μεταγλώττιση του κύκλου με το biber, με το χέρι, με το latexmk ή με το Texmaker.
    • Επιλογή της εντολής παραπομπής ανάλογα με την πρόταση.
    • Πρόβλεψη του τι τυπώνει κάθε ύφος και σύνθεση του καταλόγου με τα φίλτρα του.

    1. Φόρτωση του biblatex. Τα backend=biber και style στις επιλογές· η \addbibresource με την κατάληξη του αρχείου· το csquotes μετά το babel, που το biblatex το συνιστά με μια προειδοποίηση.

      Χρησιμοποιεί: 1. Δεδομένα και ύφος. Στηρίζεται σε: D (Ό,τι βάζει το babel). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Παραπομπές με το BibLaTeX.

    2. Ο κύκλος με το biber. Η μηχανή γράφει τα κλειδιά στο .bcf, το biber γράφει το .bbl και η μηχανή το στοιχειοθετεί· πριν από αυτό, οι παραπομπές είναι κλειδιά με έντονα· το latexmk εκτελεί μόνο του το biber, και το κουμπί του Texmaker εκτελεί το bibtex αν δεν αλλάξει.

      Χρησιμοποιεί: 5. Φόρτωση του biblatex. Στηρίζεται σε: A (Περάσματα), G (Σήμανση, ταξινόμηση, στοιχειοθεσία). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Παραπομπές με το BibLaTeX.

    3. Η παραπομπή κατά την πρόταση. Η \textcite για τον συγγραφέα που είναι μέρος της πρότασης, η \parencite για την παρένθεση, η \autocite για την παραπομπή που αποφασίζει το ύφος· μια αριθμητική μετασημείωση παίρνει μόνη της το «σ.», και η \citeauthor δεν παραπέμπει στον κατάλογο.

      Χρησιμοποιεί: 6. Ο κύκλος με το biber. Στηρίζεται σε: D (Ό,τι βάζει το babel), C (Απόφαση μία φορά). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Παραπομπές με το BibLaTeX.

    4. Το ύφος αποφασίζει. Τα authoryear, numeric, numeric-comp και alphabetic αλλάζουν όλες τις παραπομπές και τον κατάλογο με μία επιλογή· οι αριθμοί ακολουθούν τη σειρά του καταλόγου, από προεπιλογή αλφαβητική, και το sorting=none τους βάζει στη σειρά των παραπομπών.

      Χρησιμοποιεί: 7. Η παραπομπή κατά την πρόταση, 2. Τα ονόματα. Στηρίζεται σε: B (Τι είναι, όχι πώς φαίνεται), C (Απόφαση μία φορά). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Παραπομπές με το BibLaTeX.

    5. Ο κατάλογος και τα φίλτρα του. Η \printbibliography ορίζει τίτλο και επικεφαλίδα· τα keyword και notkeyword χωρίζουν τον κατάλογο χωρίς να χάνονται έργα· η \nocite προσθέτει όσα δεν παραπέμφθηκαν· ένας κατάλογος χωρίς έργα δεν τυπώνεται, με την προειδοποίηση «Empty bibliography».

      Χρησιμοποιεί: 8. Το ύφος αποφασίζει. Στηρίζεται σε: E (Το έγκυρο δεν προειδοποιεί). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Παραπομπές με το BibLaTeX.

  3. Τμήμα 3 Παραπομπές στις ανθρωπιστικές επιστήμες

    • Επιλογή ενός ύφους υποσημειώσεων και πρόβλεψη των συντομογραφιών του.
    • Τοποθέτηση του δείκτη πριν από τη στίξη, όπως τα παραδείγματα του μαθήματος.
    • Παραπομπή στους κλασικούς με την κανονική τους αναφορά.
    • Καταγραφή μεταφράσεων και διάκριση πηγών από μελέτες.

    1. Πλήρης και ύστερα σύντομη. Η οικογένεια verbose δίνει την πλήρη αναφορά στην πρώτη παραπομπή και τη σύντομη ύστερα· το verbose-ibid γράφει «Στο ίδιο» αν επαναλαμβάνει την προηγούμενη υποσημείωση στην ίδια σελίδα· τα παραδοσιακά σχήματα προσθέτουν το «ό.π.».

      Χρησιμοποιεί: 8. Το ύφος αποφασίζει. Στηρίζεται σε: C (Απόφαση μία φορά). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Παραπομπές στις ανθρωπιστικές επιστήμες.

    2. Ο δείκτης πριν από τη στίξη. Σε λειτουργία υποσημείωσης, η \autocite μεταφέρει το σημείο στίξης πριν από τον δείκτη· η \DeclareAutoCiteCommand με [r] το αφήνει πίσω, και ένα κενό πριν από την \autocite εξυπηρετεί και τα δύο συστήματα. Την άνω τελεία το biblatex δεν τη μετακινεί.

      Χρησιμοποιεί: 10. Πλήρης και ύστερα σύντομη, 7. Η παραπομπή κατά την πρόταση. Στηρίζεται σε: D (Ό,τι βάζει το babel). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Παραπομπές στις ανθρωπιστικές επιστήμες.

    3. Κανονικές αναφορές. Η μετασημείωση που δεν είναι αριθμός, όπως 514a ή 980a21, τυπώνεται χωρίς «σ.»· εκείνη που μοιάζει με αριθμό ζητά \nopp· το shorthand δίνει μια συντομογραφία, που υπερισχύει του «Στο ίδιο», και η \printbiblist{shorthand} τυπώνει τον κατάλογό της.

      Χρησιμοποιεί: 7. Η παραπομπή κατά την πρόταση, 10. Πλήρης και ύστερα σύντομη. Στηρίζεται σε: E (Το έγκυρο δεν προειδοποιεί). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Παραπομπές στις ανθρωπιστικές επιστήμες.

    4. Μεταφράσεις και πηγές. Τα translator και origlanguage ονομάζουν τον μεταφραστή και τη γλώσσα· τα τυπικά ύφη δεν τυπώνουν το origdate, και το πρωτότυπο δηλώνεται ως συσχετισμένη εγγραφή· το keywords χωρίζει τις πηγές από τη δευτερογενή βιβλιογραφία.

      Χρησιμοποιεί: 12. Κανονικές αναφορές, 9. Ο κατάλογος και τα φίλτρα του. Στηρίζεται σε: E (Το έγκυρο δεν προειδοποιεί). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Παραπομπές στις ανθρωπιστικές επιστήμες.

  4. Τμήμα 4 Ευρετήρια και γλωσσάρια

    • Σήμανση λημμάτων και μεταγλώττιση του ευρετηρίου με το makeindex.
    • Σωστή ταξινόμηση των ελληνικών λημμάτων και γραφή παραπομπών και ευρών.
    • Μία μορφή για κάθε λήμμα, και πολλά ευρετήρια.
    • Ορισμός όρων και ακρωνυμίων και πρόβλεψη κάθε αναφοράς.

    1. Το ευρετήριο με το imakeidx. Η \index γράφει στο .idx, το makeindex ταξινομεί στο .ind και η \printindex το στοιχειοθετεί· το imakeidx εκτελεί μόνο του το makeindex, εκτός με nonewpage ή noautomatic.

      Χρησιμοποιεί: 6. Ο κύκλος με το biber. Στηρίζεται σε: A (Περάσματα), G (Σήμανση, ταξινόμηση, στοιχειοθεσία). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Ευρετήρια και γλωσσάρια.

    2. Υπολήμματα, κλειδιά και παραπομπές. Το ! χωρίζει επίπεδα, το @ χωρίζει το κλειδί ταξινόμησης από την τυπωμένη μορφή, το |see παραπέμπει χωρίς σελίδα και το |( ανοίγει ένα εύρος· χωρίς κλειδί, τα ελληνικά λήμματα με κεφαλαίο ή με τόνο φεύγουν από τη θέση τους.

      Χρησιμοποιεί: 14. Το ευρετήριο με το imakeidx. Στηρίζεται σε: F (Ταξινόμηση κατά bytes ή κατά γράμματα), E (Το έγκυρο δεν προειδοποιεί). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Ευρετήρια και γλωσσάρια.

    3. Μία μορφή, πολλά ευρετήρια. Το makeindex συγκρίνει χαρακτήρα προς χαρακτήρα, και δύο γραφές ενός όρου είναι δύο λήμματα· μια σύμβαση που εφαρμόζεται με μια δική μας εντολή το αποτρέπει· το name ανοίγει χωριστά ευρετήρια, και ένα λάθος γραμμένο όνομα χάνει το λήμμα.

      Χρησιμοποιεί: 15. Υπολήμματα, κλειδιά και παραπομπές, 2. Τα ονόματα. Στηρίζεται σε: C (Απόφαση μία φορά). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Ευρετήρια και γλωσσάρια.

    4. Γλωσσάρια και ακρωνύμια. Το glossaries ορίζει κάθε όρο μία φορά και η \gls αναπτύσσει ένα ακρωνύμιο στην πρώτη του αναφορά· το makeglossaries ταξινομεί ανάμεσα στα περάσματα· ένας όρος που αρχίζει με ελληνικό γράμμα χρειάζεται sort=def ή sort, αλλιώς η μηχανή σταματά.

      Χρησιμοποιεί: 15. Υπολήμματα, κλειδιά και παραπομπές. Στηρίζεται σε: G (Σήμανση, ταξινόμηση, στοιχειοθεσία), F (Ταξινόμηση κατά bytes ή κατά γράμματα). Αποδεικνύεται στη διάλεξη: Ευρετήρια και γλωσσάρια.

Προς άλλα έγγραφα. Η αλυσίδα σταματά εκεί όπου η ακαδημαϊκή εργασία είναι πλήρης: κείμενο, δομή, τύποι, πίνακες, σχήματα, πηγές και ευρετήρια, το καθένα υπολογισμένο από τη δήλωσή του. Η επόμενη ενότητα μεταφέρει την ίδια βάση και τους ίδιους μηχανισμούς στις παρουσιάσεις, στις αφίσες και στην κοινή εργασία.